دکتر مهرداد منصوری دکتر مهرداد منصوری. جراح لگن و مفصل ران
گاهی بنا به دلایلی مفصل ران یک ورزشکار خراب میشود ونیاز یه جراحی پیدا میکند ولی او مردد است. آیا اگر این جراحی را انجام دهد میتواند به ورزش ادامه دهد. آیا جراحی تعویض مفصل ران در یک ورزشکار جواب میدهد. پاسخ مختصر اینست که آری. به خوبی. در زیر این مطلب را بازتر میکنم.
یادآوری
وقتی به علت خراب شدن مفصل ران درد لگن ایجاد میشود، راه درمان این درد انجام جراحی تعویض مفصل است. در این عمل، جراح قسمت های خراب شده مفصل را برمیدارد و بجای آن یک مفصل مصنوعی قرار میدهد. با این کار درد لگن از بین رفته و حرکات مفصل بهتر شده و لنگش هم کنترل میشود.
آیا جراحی تعویض مفصل ران در یک وزشکار متفاوت است
از بعضی لحاظ بله. توان بدنی یک ورزشکار بیش از یک فرد معمولی است. او باید بتواند بعد از جراحی تا حد امکان توانایی های ورزشی خود را حفظ کند. پس این وظیفه پزشک و خود ورزشکار است که در این هدف با یکدیگر همکاری کنند. در ادامه این موضوع را بیشتر توضیح میدهم.
جراح برای تعویض مفصل یک ورزشکار باید به چه نکاتی توجه کند
مهمترین نکته دقت بیشتر جراح به ظرایف جراحی است. در حین جراحی تعویض مفصل بافت ها باید از روی پوست تا محل مفصل برش بخورند تا جراح بتواند مفصل را ببیند و تعویض کند.
عضلات قوی و برجسته یک ورشکار در ناحیه لگن میتوانند این مسیر رسیدن از پوست به مفصل را مشکل کنند. جراح باید با حوصله بافت ها و عضلات را کنار بزند و با کمترین آسیب به آنها راه را برای دیدن کامل مفصل باز کند. پس نکته اول دقت در به حداقل رساندن آسیب به عضلات و دیگر بافت ها است.
نکته دیگر این است که یک ورزشکار نیاز به دامنه حرکتی بیشتری در مفصل ران دارد. در یک فرد با زندگی معمولی حتی نصف دامنه حرکت مفصل ران میتواند نیازهای روزانه او را تامین کند ولی یک ورزشکار باید از تمام دامنه حرکتی مفصل استفاده کند تا بتواند حرکات ورزشی را انجام دهد.
بدست آوردن این دامنه حرکتی کامل در مفصل مصنوعی نیاز به دقت زیاد جراح به ظرایف و نکات مهم جراحی است و اجزاء مفصل مصنوعی باید به دقت و به خوبی در محل خود در استخوان لگن جای بگیرند.
از طرف دیگر یک ورزشکار نسبت به یک فرد با زندگی عادی، نیروی بسیار بیشتری به مفصل مصنوعی وارد میکند. بنابراین جراح باید از مفاصلی استفاده کند که توانایی بیشتری در تحمل ضربه و ضعف کمتری در مقابل سایش داشته باشند.
انجام و رعایت موارد ذکر شده نیاز به مهارت و دانش بالایی در پزشکی که عمل تعویض مفصل را انجام میدهد دارد.
ورزشکار باید برای تعویض مفصل به چه نکاتی توجه کند
بدست آوردن توانایی کافی برای ادامه ورزش بعد از جراحی تعویض مفصل فقط بسته به خوب کارگذاری یک مفصل خوب ندارد. به خود ورزشکار هم وابسته است. لازم است تا ورزشکار دستورات پزشک بعد از جراحی را به دقت دنبال کند.
بسیاری از این دستورات برای همه افراد بعد از جراحی یکسان است. با این حال یک ورزشکار باید عضلات خود و بخصوص عضلات لگن را بعد از جراحی خیلی بهتر و بیشتر تقویت کند.
قدرت خوب عضلات نه تنها موجب کارایی بهتر ورزشکار میشود بلکه عمر مفصل مصنوعی را هم بیشتر میکند.
نکته دیگر دانش کافی ورزشکار است، در مورد اینکه بداند در حین ورزش چه حرکاتی برای او مفید و چه حرکاتی میتوانند بالقوه مضر باشند.
آیا انجام هر ورزشی بعد از تعویض مفصل مجاز است
در مورد اینکه ورزشکار بعد از جراحی تعویض مفصل ران چه ورزش هایی را میتواند انجام دهد اتفاق نظر کلی بین همه جراحان و محققان وجود ندارد.
انجام ورزش های زیر را تقریبا همه جراح ها بعد از جراحی مجاز میدانند: پیاده وری، دویدن آهسته، شنا، دوچرخه سواری، اسب سواری، کوهنوردی
ورزش هایی که همراه با پریدن زیاد هستند مانند تنیس یا بدمینتون را میتوان در شرایطی که مفصل مصنوعی و بدن ورزشکار در حالت ایده آل قرار داشته باشد تا حدودی انجام داد.
ورش هایی که ضربات شدیدی به مفصل ران وارد میکنند مانند فوتبال معمولا توصیه نمیشود.
ورزش هایی که در آنها احتمال زمین خوردن زیاد است مانند والیبال، بسکتبال، اسکی، فوتبال، ژیمناستیک و ورزش های رزمی معمولا توصیه نمیشوند مگر اینکه آمادگی بدنی ورزشکار بسیار خوب باشد و بتواند در موقع زمین خوردن به سرعت خودش را جمع کند بطوریکه به مفصلل ضربه زیادی وارد نشود.
ورزش هایی که نیروی زیادی به مفصل ران وارد میکنند و مفصل تحت دامنه حرکتی زیادی حرکت میکند مانند کشتی، معمولا توصیه نمیشود.
بوکس مشکل زیادی ندارد به شرطی که ورزشکار سرعت و تحرک و قدرت خوبی داشته باشد و موقع زمین خوردن بتواند مانع از اعمل فشار زیاد به مفصل شود.
البته اگر ورزشکار قدرت زیادی داشته باشد و به قدر کافی سریع و فرز باشد، باز هم ممکن است در حین زمین خوردن نتواند خودش را به موقع جمع کند و فشار زیادی به مفصل مصنوعی وارد شود و آسیب ببیند.
بنابراین انجام ورزش های سنگین و شدید همانطور که برای هر فردی میتواند همراه با ریسک های احتمالی باشد برای کسی که تعویض مفصل انجام داده است همین است و ورزشکار قبل از انجام ورزش باید این ریسک ها را در نظر بگیرد.
بالاخره تکلیف ورزشکار وقتی مفصل ران او خراب است چیست
جواب مشخص است. اگر خرابی مفصل موجب درد شده است باید جراحی تعویض مفصل انجام شود و در این موارد ورزشکار بودن نه تنها مانع جراحی نیست بلکه مفید است و دوران بازپروی را بهتر میکند. علت این امر در قویتر بودن عضلات ورزشکار است.
با این حال در مورد اینکه آیا ورزشکار میتواند بعد از جراحی تعویض مفصل، ورزش قبلی خود را ادامه دهد یا خیر باید به مواردی که ذکر شد توجه کند.