تعویض مفصل لگن در جوانان، چرا و چه زمانی لازم می‌شود؟

نیاز به جراحی تعویض مفصل لگن در سنین جوانی، برخلاف تصور رایج، ممنوعیتی ندارد و در هر سنی که بیمار بالغ شده باشد قابل انجام است.

مهمترین علت هایی که مفصل ران را در سنین جوانی خراب میکنند، سیاه شدن سر استخوان ران، شکستگی یا دررفتگی بدنبال تصادف، دررفتگی مادرزادی لگن، و روماتیسم هستند. مصرف استروئید های غیرمجاز در داروهای لاغری و مکمل های بدنسازی هم سهم مهمی در افزایش موارد سیاه شدن استخوان لگن در جوانان دارد.

با وجود این علت ها، جراحی تعویض مفصل در سنین پایین همچنان نسبت به سنین بالا کم است. نگرانی اصلی درباره طول عمر مفصل مصنوعی در یک فرد جوان و فعال است، چون فعالیت بدنی بیشتر فشار بیشتری هم به مفصل مصنوعی وارد میکند.

با این حال اگر جراحی با کیفیت خوب و با مفصل مصنوعی مناسب انجام شود، در بیشتر موارد مفصل مصنوعی سال های طولانی دوام میاورد و تاخیر انداختن جراحی فقط به معنی گذراندن سال های جوانی با درد است.

---

نیاز به جراحی تعویض مفصل در جوانان در حال افزایش است و بسیاری از این افراد نگران این هستند که آیا در سن آنها امکان این جراحی هست یا خیر. جواب کوتاه این است که بله، جوان ها میتوانند این جراحی را انجام دهند.

جراحی تعویض مفصل برای درمان خرابی مفصل استفاده میشود و مفصل ران معمولا در سنین بالا خراب میشود ولی عواملی هستند که میتوانند این مفصل را در سنین جوانی هم خراب کنند.

جوان ها به چه عللی نیاز به جراحی تعویض مفصل پیدا میکنند

مهمترین علل نیاز به جراحی تعویض مفصل لگن در جوانان نکروز یا سیاه شدن سر استخوان ران، شکستگی یا دررفتگی در مفصل ران، دررفتگی مادرزادی مفصل ران و روماتیسم است.

در سالهای اخیر موارد سیاه شدن استخوان لگن بسیار بیش از پیش شده است که علت عمده آن مصرف استروئید هایی است که در داروهای غیر مجاز مانند داروهای لاغری یا چاقی و مکمل های بدن سازی وجود دارد.

یک مطالعه مورد-شاهدی روی بیش از 3000 بیمار مبتلا به سیاه شدن سر استخوان ران نشان داد این افراد 1.65 برابر بیشتر از افراد سالم سابقه مصرف کورتیکواستروئید خوراکی داشتند، و به ازای هر ماه اضافه مصرف این داروها، این خطر باز هم بیشتر میشد. این یعنی خطر مصرف طولانی مدت استروئید غیرمجاز، فقط با قطع مصرف از بین نمیرود.

همین عامل موجب میشود سالانه تعداد زیادی از جوانان نیاز به جراحی تعویض مفصل پیدا کنند.

شیوع آسیب هایی مانند شکستگی و دررفتگی مفصل ران، که معمولا بدنبال تصادفات وسایل نقلیه و سقوط از ارتفاع ایجاد میشوند هم در جوان ها بیش از افراد سالمند است. همین امر موجب میشود احتمال خرابی مفصل ران بدنبال این آسیب ها بیشتر شود.

دررفتگی مادرزادی لگن از بدو تولد وجود دارد ولی دردی ایجاد نمیکند. در دهه های سوم و چهارم عمر این بیماری میتواند موجب خرابی مفصل ران و درد آن شود که درمان آن در این وضعیت انجام جراحی تعویض مفصل است.

طبق یک مقاله در HSS Journal، در بیشتر این موارد، پیش از رسیدن به مرحله تعویض مفصل، پزشک ابتدا روش های حفظ مفصل و اصلاح ساختار استخوانی را بررسی میکند و تعویض مفصل زمانی مطرح میشود که این روش ها دیگر پاسخگو نباشند.

روماتیسم سن شیوع ندارد و تقریبا در هر سنی میتواند دیده شود. وقتی این بیماری در سنین جوانی موجب خرابی مفصل ران میشود درمان آن انجام جراحی تعویض مفصل است.

آیا شیوع جراحی تعویض مفصل در جوانان زیاد است

خیر. همانطور که گفتیم این جراحی بیشتر در سنین بالا انجام میشود. شیوع انجام جراحی تعویض مفصل در سنین زیر 25 سال در همه دنیا حدود یک در هزار است. یعنی یک هزارم جراحی های تعویض مفصل که انجام میشوند در سن زیر 25 سال است. با این حال در ایران شیوع سیاهی استخوان لگن، دررفتگی مادرزادی لگن و شکستگی های لگن بیش از متوسط دنیا است و طبیعی است که به همین علت جراحی تعویض مفصل هم بیشتر انجام میشود.

بررسی 34 مقاله منتشرشده بین سالهای 1971 تا 2020 درباره تعویض مفصل لگن در افراد زیر 30 سال نشان داد میانگین سن این بیماران در دهه های اخیر بین 20.5 تا 22.1 سال بوده و شایعترین علت آنها هم به مرور از روماتیسم نوجوانی به سمت سیاه شدن استخوان ران بعد از درمان های دیگر تغییر کرده است.

عمر مفصل مصنوعی در جوان ها چقدر است

مفصل مصنوعی لگن از قطعات مکانیکی ساخته شده که روی هم حرکت میکنند. قطعا این حرکات هر چه شدیدتر و تحت فشار بیشتری انجام شود سایش قطعات تشکیل دهنده مفصل هم بیشتر شده و زودتر فرسوده میشود.

جوان ها ذاتا فعال تر از افراد سالمند هستند. در سنین بالا به علت محدودیت هایی مانند کاهش قدرت عضلات و کم شدن حس تعادل و کاهش فعالیت های بیرون از منزل، فعالیت بدنی کمتر میشود. یک فرد جوان بیشتر راه میرود، بیشتر میدود و میپرد و فشار بیشتری به مفصل مصنوعی خود وارد میکند.

بنابراین طبیعی است که انتظار داشته باشیم در جوان ها فشار بیشتری به مفصل مصنوعی وارد شود و در نتیجه این مفاصل زودتر فرسوده شوند.

یک مطالعه بزرگ روی بیش از 63000 بیمار تعویض مفصل لگن در بریتانیا نشان داد خطر نیاز به تجدید عمل در طول عمر برای افرادی که بالای 70 سال عمل شده اند حدود 5 درصد است، ولی همین خطر برای مردانی که در اوایل دهه پنجاه زندگی خود عمل میشوند تا 35 درصد هم میرسد.
این تفاوت بزرگ دقیقا همان چیزی است که باید در تصمیم گیری برای عمل جراحی در سنین پایین در نظر گرفته شود.

با این حال اگر برای یک فرد جوان مفصل مصنوعی خوبی استفاده شود و تکنیک جراحی هم خوب باشد انتظار میرود در 90 درصد موارد مفصل مصنوعی بیش از 20 سال عمر کند.

جدیدترین تحلیل جهانی ثبت های مفاصل که داده های نزدیک به 1.9 میلیون عمل تعویض مفصل لگن را بررسی کرده، نشان میدهد مفاصل مصنوعی امروزی با سطوح تماس مدرن، در 93.6 درصد موارد تا 20 سال و در حدود 92.1 درصد موارد تا 30 سال هنوز نیاز به تجدید عمل پیدا نکرده اند.
این یعنی پیشرفت مواد مفصل مصنوعی طی سالهای اخیر، طول عمر آن را از آنچه پیش از این تصور میشد هم بیشتر کرده است.

بنابراین اگر یک جوان دچار درد مفصل ران بدنبال خرابی آن شود میتوان تصمیم به انجام جراحی تعویض مفصل گرفت.

برای آشنایی با معیارهای کلی تصمیم گیری برای جراحی تعویض مفصل، جدای از سن، راهنمای تصمیم گیری برای تعویض مفصل لگن را هم ببینید. توضیح کامل تر درباره اینکه چرا سن به تنهایی ملاک درستی نیست، در مقاله بهترین سن برای تعویض مفصل لگن آمده است.

منابع:

• Survivorship of Modern Total Hip Replacement to 30 Years: Systematic Review, Meta-Analysis, and Extrapolation of Global Joint Registry Data – The Lancet
• The Effect of Patient Age at Intervention on Risk of Implant Revision After Total Replacement of the Hip or Knee: A Population-Based Cohort Study – The Lancet
• Evolution of Total Hip Arthroplasty in Patients Younger Than 30 Years of Age: A Systematic Review and Meta-Analysis – Archives of Orthopaedic and Trauma Surgery
• Evaluating the Association Between Avascular Necrosis of Femoral Head and Oral Corticosteroids Use in Taiwan – Medicine
• Correcting Hip Dysplasia in Young Adults: Intraoperative Navigation and Outcomes – HSS Journal