علت روماتیسم لگن چیست. علائم و درمان آرتریت روماتوئید مفصل ران

در حدود 15 تا 28 درصد مبتلایان به روماتیسم مفصلی، مفصل ران هم دچار تخریب می‌شود. روماتیسم لگن نوعی التهاب مزمن در بافت سینوویوم مفصل است که به‌تدریج غضروف مفصل را از بین می‌برد و موجب درد و محدودیت حرکتی می‌شود.

شایع‌ترین علل روماتیسم لگن، بیماری روماتیسم مفصلی و اسپوندیلیت انکیلوزان هستند. اسپوندیلیت انکیلوزان بیشتر مردان را مبتلا کرده و هم کمر و هم لگن را درگیر می‌کند.

علامت اصلی درد کشاله ران است که در ابتدای بیماری صبح‌ها بیشتر و با فعالیت کمتر می‌شود، ولی در مراحل پیشرفته حتی در حالت استراحت هم درد وجود دارد.

نکته‌ی مهم این است که داروهای کورتیکواستروئیدی که در درمان بیماری‌های روماتیسمی استفاده می‌شوند، خود می‌توانند موجب نکروز سر استخوان ران شوند، یعنی هم خود بیماری و هم داروی درمان آن می‌توانند مفصل ران را تخریب کنند.

درمان اولیه غیرجراحی و توسط متخصص روماتولوژی است. در صورت تخریب مفصل، جراحی تعویض مفصل ران لازم می‌شود، هرچند این جراحی در بیماران روماتیسمی به‌دلیل ضعف استخوان و بافت‌های اطراف پیچیدگی بیشتری دارد.

در حدود 15 تا 28 درصد مبتلایان به روماتیسم مفصلی، مفصل ران دچار تخریب میشود و بیمار به نوعی دچار روماتیسم لگن میشود. در این مقاله مقصود از روماتیسم لگن همان روماتیسم مفصل ران است.

روماتیسم لگن در چند درصد بیماران رخ می‌دهد

درگیری مفصل ران در آرتریت روماتوئید نه قاعده است و نه استثنا.

مقاله مروری آکادمی جراحان ارتوپدی امریکا درباره آرتریت روماتوئید مفصل ران گزارش می‌کند مفصل ران در 15 تا 28 درصد کل مبتلایان به آرتریت روماتوئید درگیر می‌شود، و یافته‌های رادیولوژیک شاخص آن پوکی استخوان اطراف مفصل، کیست استخوانی و فرورفتن تدریجی سر استخوان ران به داخل حفره لگن است.

علت روماتیسم لگن چیست

روماتیسم نوعی التهاب در بافت سینوویوم مفصل است. در روماتیسم لگن غضروف مفصل به علت التهاب مزمن درون فضای مفصلی بتدریج نازک شده و بعد از مدتی از بین میرود. این آسیب غضروف موجب بروز علائم بیماری بصورت درد و محدودیت حرکتی میشود.

شایعترین علت روماتیسم لگن و ستون فقرات بیماری های روماتیسم مفصلی و بیماری اسپوندیلیت انکیلوزان هستند.

توجه به این نکته ضروری است که در روماتیسم مفصلی، بیماری لوپوس و بسیاری بیماری های روماتیسمی دیگر، داروهای کورتیکوستروئیدی (که در زبان مردم به آن کورتون میگویند) ممکن است جزئی از درمان بیمار باشند. 

مصرف این داروها ممکن است موجب نکروز سر استخوان ران شود و خود این بیماری هم میتواند موجب بروز علائم درد و محدودیت حرکت در مفصل ران شود.

متاآنالیزی که شیوع نکروز آواسکولار را در بیماران روماتیسمی مصرف‌کننده کورتون بررسی کرد نشان داد نکروز علامت‌دار در 9 درصد بیماران و نکروز بدون علامت در 29 درصد آنها دیده می‌شود و شایع‌ترین محل درگیری با 8 درصد، سر استخوان ران است.
همین متاآنالیز نشان داد دوز بالا و مصرف پالس کورتون با افزایش این خطر همراه است در حالی که مصرف متوترکسات چنین ارتباطی نداشت.

به عبارت دیگر در بیماری های روماتیسمی هم خود بیماری میتواند مستقیما مفصل را تخریب کند و هم مصرف کورتن به منظور درمان بیماری میتواند موجب بروز سیاه شدگی در سر استخوان ران شود که در نهایت مفصل را از بین میبرد.

روماتیسم کمر و لگن چیست

روماتیسم کمر و لگن وقتی است که هر دو این نواحی درگیر میشوند. بیماری اسپوندیلیت انکیلوزان مهمترین نوع روماتیسم است که میتواند هم لگن و هم کمر را درگیر کند. این بیماری در واقع نوعی روماتیسم ستون فقرات و لگن است که بیشتر مردان را مبتلا کرده و موجب خشکی و محدودیت شدید حرکتی در کمر و مفاصل ران میشود.

اسپوندیلیت انکیلوزان در جمعیت ایران کم‌شیوع ولی پرعارضه است.

تحلیل چهار مطالعه در ایران شیوع اسپوندیلیت انکیلوزان را 0.12 درصد و شیوع کل اسپوندیلوآرتروپاتی سرونگاتیو را 0.24 درصد گزارش کرده است. جزئیات تعویض مفصل ران در این بیماران در مقاله اسپوندیلیت انکیلوزان و تعویض مفصل ران آمده است.

علائم روماتیسم لگن چیست

از بین علائم روماتیسم لگن مهمترین آنها درد کشاله ران است. درد معمولاً در ابتدای بیماری در صبح ها بیشتر است و با فعالیت روزانه کمتر میشود.

درد روماتیسم لگن ممکن است به جلوی ران، باسن و گاهی تا زانو هم کشیده شود و بیمار آن را درد ران پا توصیف کند. درگیری هر دو مفصل ران با هم در روماتیسم مفصلی شایعتر از آرتروز است.

همین الگو یعنی دردی که صبح‌ها شدیدتر است و با حرکت کم می‌شود، وجه تمایز اصلی آرتریت التهابی از ساییدگی مکانیکی مفصل است. توضیح آکادمی جراحان ارتوپدی امریکا درباره علائم آرتریت التهابی مفصل ران اضافه می‌کند که آرتریت روماتوئید معمولا مفصل قرینه در دو طرف بدن را با هم درگیر می‌کند، برخلاف آرتروز که اغلب یک‌طرفه شروع می‌شود.

با شدیدتر شدن بیماری شدت درد در حین انجام فعالیت های روزمره هم بیشتر میشود. در مراحل پیشرفته تر بیماری، بیمار حتی در حال استراحت هم در مفصل ران خود احساس درد میکند.

از دیگر علائم روماتیسم لگن که با پیشرفت بیماری وبه علت تخریب غضروف مفصلی ایجاد میشود، خشکی و محدودیت حرکتی مفصل ران است. این محدودیت به مرور زمان بیشتر میشود.

کوتاهی پا هم از علائم روماتیسم لگن است که در موارد شدید و به علت تخریب سر استخوان ران ایجاد میشود. بیمار ممکن است به علت درد یا محدودیت حرکت یا کوتاه شدن پا بد راه برود.

در موارد مزمن، عضلات ناحیه لگن و ران ضعیف و لاغر میشوند. این ضعف و لاغری به این علت ایجاد میشود که بیمار به علت احساس درد در ناحیه لگن سعی میکند اندام تحتانی خود را کمتر حرکت دهد و این کاهش حرکت و فعالیت بتدریج موجب میشود عضلات، لاغر و ضعیف شوند.

تفاوت روماتیسم لگن با آرتروز لگن چیست

بیمارانی که با درد کشاله ران مراجعه می‌کنند معمولا نمی‌دانند مشکلشان روماتیسم است یا ساییدگی مفصل. این دو بیماری علائم نزدیک به هم دارند ولی مکانیسم، سن شروع و مسیر درمانشان کاملا متفاوت است.

آرتروز لگن یک بیماری فرسایشی است که با افزایش سن ایجاد می‌شود و التهاب نقش اصلی را در آن ندارد.

یک مطالعه که شیوع جهانی آرتروز مفصل ران را برآورد کرده روی 326463 نفر نشان داد شیوع آرتروز لگن بر اساس معیار رادیولوژیک 8.55 درصد است و با بالا رفتن سن بیشتر می‌شود.
در مقابل، بررسی چهار مطالعه در ایران شیوع آرتریت روماتوئید را در جمعیت ایران 0.37 درصد و اسپوندیلیت انکیلوزان را 0.12 درصد گزارش کرده است، یعنی روماتیسم بسیار کم‌شیوع‌تر از آرتروز است ولی در سنین بسیار پایین‌تری شروع می‌شود.

تفاوت‌های عملی که بیمار خودش هم می‌تواند متوجه آنها شود:

• الگوی درد. در روماتیسم درد و خشکی صبحگاهی بیشتر است و با شروع فعالیت کمتر می‌شود، در حالی که در آرتروز درد با فعالیت و راه رفتن زیاد می‌شود و با استراحت آرام می‌گیرد. توضیح رسمی آکادمی جراحان ارتوپدی امریکا درباره آرتریت التهابی مفصل ران همین الگوی «درد صبحگاهی که با حرکت کم می‌شود» را وجه تمایز اصلی آرتریت التهابی از فرسایش مکانیکی می‌داند.
• تقارن. آرتریت روماتوئید معمولا مفصل قرینه در دو طرف بدن را با هم درگیر می‌کند، در حالی که آرتروز لگن اغلب یک‌طرفه شروع می‌شود.
• درگیری مفاصل دیگر. در روماتیسم معمولا مفاصل کوچک دست و مچ هم درگیر هستند و بیمار خستگی و بی‌حالی عمومی دارد. آرتروز لگن چنین علائم سیستمیک ندارد.
• سن شروع. آرتریت روماتوئید می‌تواند از دهه سوم زندگی شروع شود ولی آرتروز لگن عمدتا بعد از 50 سالگی دیده می‌شود.
• یافته رادیولوژی. در آرتروز، فاصله مفصلی معمولا در قسمت فوقانی و خارجی مفصل کم می‌شود، ولی در روماتیسم کاهش فاصله مفصلی به‌صورت یکنواخت و در تمام مفصل رخ می‌دهد و ممکن است سر استخوان ران به داخل حفره لگن فرو برود.

اگر مشکل شما فرسایشی است، شرح کامل آن در مقاله آرتروز و ساییدگی مفصل ران آمده است.

تشخیص روماتیسم لگن و ستون فقرات

 برای تشخیص روماتیسم لگن بعد از اینکه پزشک معالج در مورد مشکلات بیمار اطلاعات لازم را از وی کسب کرد مفصل ران را معاینه میکند.

در معاینه محدودیت حرکتی مفصل ران و افزایش درد در حین حرکت دادن مفصل وجود دارد. لاغری عضلات ران و لگن و کوتاهی احتمالی اندام تحتانی در طرف مبتلا هم از علائمی هستند که در حین معاینه مشاهده میشوند.

رادیوگرافی ساده و آزمایش خون به تشخیص بیماری کمک میکنند. در رادیوگرافی ساده لگن معمولا کاهش فاصله مفصلی در مفصل ران دیده میشود که علت آن نازک شدن غضروف مفصلی است. در مراحل پیشرفته تر بیماری ممکن است سر استخوان ران تغییر شکل بدهد و یا کلا از بین برود.

تشخیص خود آرتریت روماتوئید بر پایه مجموعه‌ای از معیارها انجام می‌شود، نه یک آزمایش تنها.

یک مطالعه که عملکرد معیارهای طبقه‌بندی 2010 آرتریت روماتوئید را اندازه‌گیری کرد روی 6816 بیمار نشان داد این معیارها حساسیت 0.82 و ویژگی 0.61 دارند، یعنی برای پیدا کردن بیماران واقعی خوب عمل می‌کنند ولی به تنهایی برای کنار گذاشتن بیماری‌های مشابه کافی نیستند و معاینه و رادیوگرافی همچنان لازم است.

الگوی رادیولوژیک روماتیسم با آرتروز فرق دارد. در بررسی رادیولوژیک درگیری مفصل ران در آرتریت روماتوئید پوکی استخوان اطراف مفصل، تغییرات کیستیک و فرورفتگی پیشرونده سر استخوان ران به داخل حفره لگن به‌عنوان یافته‌های شاخص گزارش شده‌اند.

شایع‌ترین تشخیصی که باید از روماتیسم لگن جدا شود آرتروز یا ساییدگی مفصل ران است که برخلاف بیماری‌های روماتیسمی معمولا یک مفصل را درگیر می‌کند و با فعالیت بدتر می‌شود.

درمان روماتیسم لگن چیست

چندین نوع روماتیسم میتواند مفصل ران در ناحیه لگن را درگیر کرده و موجب بروز مشکلاتی برای بیمار شود. پزشک متخصص روماتولوژی نوع بیماری روماتیسمی را که موجب بروز مشکلات بیمار میشود تشخیص میدهد.

هر کدام از این بیماری ها درمان مخصوص به خود را دارد که در اینجا بحث نمیشود ولی نکات درمانی خاصی وجود دارد که در تمام آنها مشنرک است. این درمان ها ممکن است غیر جراحی بوده و یا ممکن است نوعی روش جراحی باشد.

درمان غیر جراحی روماتیسم لگن چیست

مهمترین درمان های غیر جراحی روماتیسم لگن عبارتند از :

• استفاده از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مانند بروفن  یا دیکلوفناک میتواند درد بیماران را کاهش دهد
• اصلی ترین قرص روماتیسم لگن کورتیکوستروئید ها هستند که معمول ترین آن قرص پردنیزولون است.
• استفاده از متوترکسات و سولفاسالازین در بعضی انواع آنها روماتیسم لگن
• انجام فیزیوتراپی برای افزایش دامنه حرکات مفصل و تقویت عضلات اطراف مفصل ران. مرور مقالات درباره برنامه‌های ورزشی پویا در آرتریت روماتوئید نشان داد ترکیب تمرین هوازی با تمرین قدرتی بیشترین شواهد حمایتی را دارد و شنا به‌تنهایی شواهد محدودتری دارد.
• استفاده از وسایل کمکی مانند عصا و واکر
• گرم نگه داشتن لگن و مفصل ران

قرص روماتیسم لگن چیست و هر دارو چه کاری می‌کند

داروهای روماتیسم لگن سه دسته کاملا متفاوت هستند و هدف هر دسته با دسته دیگر فرق دارد. یک گروه فقط درد را کم می‌کند، یک گروه التهاب را سریع می‌خواباند و یک گروه مسیر تخریب مفصل را کند می‌کند. اشتباه رایج بیماران این است که همه را «قرص روماتیسم» می‌دانند.

داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند بروفن و دیکلوفناک فقط نقش تسکینی دارند و روند تخریب غضروف مفصل ران را متوقف نمی‌کنند.

داروهای اصلاح‌کننده سیر بیماری یا DMARD، که شناخته‌شده‌ترین آنها متوترکسات است، ستون اصلی درمان هستند.

یک متاآنالیز بر روی 158 بررسی بالینی قبلی نشان داد احتمال رسیدن به بهبود قابل‌توجه بالینی با متوترکسات تنها 41 درصد است، ولی وقتی متوترکسات با سولفاسالازین و هیدروکسی‌کلروکین یا با یک داروی بیولوژیک ترکیب می‌شود این احتمال به 56 تا 67 درصد می‌رسد.

داروهای بیولوژیک مانند اتانرسپت، آدالیمومب و اینفلیکسیمب وقتی به کار می‌آیند که پاسخ به متوترکسات کافی نباشد. توصیه‌نامه انجمن روماتولوژی اروپا برای درمان آرتریت روماتوئید متوترکسات را خط اول و افزودن داروی بیولوژیک را گام بعدی در بیماران با عوامل پیش‌آگهی بد می‌داند.

کورتیکواستروئیدها مانند پردنیزولون فقط برای پل زدن در شروع درمان هستند تا وقتی اثر متوترکسات ظاهر شود، نه برای مصرف طولانی‌مدت.

یک مطالعه که مدت مصرف و ایمنی کورتیکواستروئیدها را بررسی کرد نشان داد دوز شروع 30 میلی‌گرم در روز پردنیزون بعد از 2 سال همان نتیجه دوز 60 میلی‌گرم را می‌دهد، و در کارآزمایی‌ها 22 درصد بیماران بعد از 12 ماه و 10 درصد بعد از 24 ماه هنوز کورتون مصرف می‌کردند.

اهمیت کنترل دارویی مفصل ران با یک عدد روشن می‌شود.

مطالعه نتایج ثبت شده بیماری ها بر روی 30404 بیمار مبتلا به آرتریت روماتوئید نشان داد میزان بروز تعویض مفصل ران در این بیماران 3 برابر و تعویض مفصل زانو 14 برابر جمعیت عادی بوده و با ورود داروهای بیولوژیک این میزان‌ها روند کاهشی گرفته‌اند.

ورزش برای روماتیسم لگن

ورزش در روماتیسم لگن نقش کمکی ندارد بلکه بخشی از درمان است. بیماری که به علت درد حرکت نمی‌کند، عضلات اطراف مفصل ران را از دست می‌دهد و همین ضعف عضلانی خودش درد را بیشتر می‌کند.

بررسی مطالعات انجام شده قبلی درباره برنامه‌های ورزشی پویا در آرتریت روماتوئید هشت مطالعه بالینی را بررسی کرد و نتیجه گرفت ترکیب تمرین هوازی با تمرین قدرتی باید بخش روتین درمان این بیماران باشد. در همین مرور، برای تمرین هوازی خشکی شواهد متوسط با اندازه اثر 0.99 گزارش شده در حالی که برای تمرین در آب شواهد محدودتر بود.

نکته عملی برای اصلاح یک باور رایج: شنا برای مفصل ران بی‌خطر و مفید است ولی بر اساس همین شواهد، تنها ورزش لازم نیست. یک برنامه کامل باید هم بخش هوازی داشته باشد و هم تمرین تقویتی عضلات اطراف لگن.

نمونه تمرین های مناسب روماتیسم لگن که بیشتر بیماران میتوانند انجام دهند:

• پیاده روی روی سطح صاف و دوچرخه ثابت برای بخش هوازی.
• شنا و ورزش در آب که وزن بدن را از روی مفصل برمیدارد.
• به پهلو خوابیدن و بالا بردن آرام پای رو برای تقویت عضلات کنار لگن.
• پل زدن، یعنی به پشت خوابیدن با زانوهای خم و بالا بردن باسن از زمین.
• کشش ملایم عضلات جلوی ران و کشاله برای حفظ دامنه حرکت مفصل.

در روزهایی که بیماری شعله ور شده و مفصل درد و ورم بیشتری دارد، تمرین ها سبک تر و بیشتر کششی باشند و بعد از آرام شدن التهاب دوباره تمرین تقویتی شروع شود.

هیچ‌کدام از این تمرین‌ها در مطالعات وارد شده باعث بدتر شدن بیماری یا تخریب بیشتر مفصل نشدند، و همین موضوع پاسخ نگرانی رایج بیماران است که فکر می‌کنند حرکت دادن مفصل ملتهب آن را خراب‌تر می‌کند.

درمان جراحی روماتیسم لگن و ستون فقرات

 اگر درمان های ذکر شده نتوانند درد بیماری را که مبتلا به روماتیسم لگن شده از بین ببرند پزشک معالج ممکن است تصمیم به عمل جراحی بگیرد. نوع عمل جراحی بسته به عوامل مختلفی مثل سن بیمار، نوع بیماری و شدت پیشرفت بیماری متفاوت است. این اعمال جراحی عبارتند از

دکمپرشن

یکی از عوارضی که معمولا به علت مصرف داروهای حاوی کورتن در این بیماران ایجاد میشود. نکروز سر استخوان ران است.

اگر نکروز سر استخوان در مراحل ابتدایی بوده و هنوز پیشرفت زیادی نکرده باشد ممکن است از روش دریل کردن سر استخوان ران و یا پیوند استخوان استفاده شود.

سینووکتومی

در مواردی که روماتیسم مفصل ران محدود به پرده سینوویال مفصل است و غضروف هنوز آسیب ندیده است ممکن است پزشک معالج تصمیم به برداشتن قسمتی یا همه این پرده کند. به این عمل جراحی سینووکتومی میگویند.

پرده سینوویال Synovial membrane پرده نازکی است که سطح داخلی کپسول مفصل را پوشانیده و مایع مفصلی را ترشح میکند. در بیماریهای روماتیسمی ممکن است سلول های این پرده رشد کرده و مواد مضری را از خود ترشح کنند. 

تعویض مفصل

در حالات شدید و پیشرفته آرتریت روماتوئید و اسپوندیلیت انکیلوزان که غضروف مفصل کاملا از بین رفته است و درد بیمار با استفاده از دارو و دیگر روش های غیر جراحی تخفیف نمیابد عمل جراحی تعویض مفصل در ناحیه لگن میتواند درد بیمار را از بین ببرد.

در این زمان اگر بیمار عمل جراحی تعویض مفصل را انجام ندهد به علت شدت درد و محدودیت شدید حرکتی در مفصل، دیگر نمیتواند به اندازه کافی راه برود. این وضعیت موجب میشود تا

• پوکی استخوان بیمار شدت یافته و احتمال شکستگی ناشی از پوکی استخوان افزایش یابد
• عضلات بیمار ضعیف شوند
• بیمار خانه نشین شده و دچار افسردگی شود

 تعویض مفصل میتواند درد ناشی از تخریب آن بدنبال روماتیسم مفصلی را از بین ببرد

سختی های جراحی تعویض مفصل در روماتیسم لگن چیست

با وجود مزایای بسیاری که عمل جراحی تعویض مفصل دارد این جراحی در مبتلایان به روماتیسم لگن ممکن است با مشکلاتی همراه باشد که مهمترین آن عبارتند از

اول: بیماران مبتلا به روماتیسم مفصلی به علت خود بیماری و به علت داروهایی که برای درمان آن مصرف میکنند دچار پوکی استخوان بوده و احتمال شکستگی استخوان در آنها بیش از افراد دیگر است.

به همین نسبت هم احتمال شکستگی استخوان ران در حین عمل جراحی و کارگذاری مفصل مصنوعی بیش از افرادی است که بطور مثال بدنبال آرتروز جراحی میکنند. یک متخصص جراحی لگن باید در حین جراحی با احتیاط رفتار کند تا احتمال شکستگی استخوان کم شود

دوم: مبتلایان به روماتیسم چه به علت خود بیماری و چه به علت داروهای مصرفی دچار ضعف سیستم ایمنی بوده و در نتیجه احتمال عفونت در آنها بیش از افراد دیگر است.

به همین نسبت هم احتمال عفونت در محل جراحی تعویض مفصل در این بیماران کمی بیش از دیگر افرادی است که نیاز به این جراحی دارند

این تفاوت در مطالعات ارتوپدی هم ثبت شده است. مرور آکادمی جراحان ارتوپدی امریکا درباره نتایج تعویض مفصل ران در بیماران روماتوئید گزارش می‌کند که در این بیماران در مقایسه با بیماران آرتروزی، شیوع عفونت دیررس و شل شدن جزء استابولار در مفصل مصنوعی سیمانی بیشتر بوده است.

سوم: ناپایداری و یا محدودیت حرکتی در مفاصل گردن و مفصل فک یکی از مشکلاتی است که بیماران مبتلا به روماتیسم لگن ممکن است به آن گرفتار باشند.

این مشکلات میتواند بیهوش کردن بیمار در اطاق عمل را مشکل کند. پزشک متخصص بیهوشی از روش های خاصی برای بیهوش و یا بیحس کردن این بیماران استفاده میکنند.

قبل از جراحی معمولا از گردن این بیماران تصاویر رادیولوژی خاصی تهیه میشود تا پزشک از مشکلات احتمالی آگاه گردد.

در بیماران مبتلا به اسپوندیلیت انکیلوزان که مهره‌های کمری کاملا به هم جوش خورده‌اند، حتی بیحسی نخاعی یا اپیدورال هم ممکن است عملا امکان‌پذیر نباشد، چون سوزن بیحسی باید از راه پوست و از میان رباط‌های بین مهره‌ای وارد شود و استخوانی شدن این رباط‌ها مسیر عبور سوزن را می‌بندد. در این موارد جراحی معمولا با بیهوشی عمومی انجام می‌شود.

چهارم: بیماران مبتلا به روماتیسم مفصلی جوانان ممکن است در سنین پایین نیاز به تعویض مفصل داشته باشند

بار کلی این جراحی در بیماران روماتیسمی هم قابل اندازه‌گیری است.

مطالعه نتایج ثبت شده بیماری ها در دانمارک روی 30404 بیمار مبتلا به آرتریت روماتوئید نشان داد بروز تعویض مفصل ران در این بیماران 3 برابر جمعیت عمومی هم‌سن و هم‌جنس بوده است.

پنجم: روماتیسم مفصلی ممکن است بطور همزمان مفاصل ران و زانوی یک اندام بیمار را مبتلا کند.

در این بیماران اگر شدت درگیری این دو مفصل به یک اندازه است معمولا ترجیح داده میشود ابتدا مفصل در ناحیه لگن تعویض شود و پس از مدتی عمل جراحی تعویض مفصل در ناحیه  زانو صورت پذیرد.

ششم: در درمان روماتیسم کمر و لگن وقتی مفصل ران خیلی خراب شده و نیاز به تعویض مفصل دارد محدودیت حرکتی در ستون مهره میتواند احتمال دررفتگی در مفصل مصنوعی بعد از جراحی را بیشتر کند.

هفتم: در صورتی که بیمار از داروهای خاصی مانند سینورا، رمیکید یا آلتبرل استفاده میکند ممکن است لازم شود مصرف بعضی از این داروها یک ماه قبل از انجام جراحی موقتا قطع گردد.

مسئولیت بیمار هم در این میان مهم است. بیمار باید فهرست کامل داروهایی را که مصرف می‌کند، از جمله داروهای بیولوژیک و کورتون، پیش از جراحی به جراح خود اطلاع دهد و بعد از جراحی هم همچنان تحت نظر متخصص روماتولوژی باقی بماند، چون درمان روماتیسم با انجام جراحی تمام نمی‌شود.

چه زمانی برای روماتیسم لگن به پزشک مراجعه کنیم

اگر درد کشاله ران یا ران بیش از چند هفته ادامه دارد، به خصوص وقتی صبح ها با خشکی طولانی همراه است یا مفاصل دیگر هم درد میکنند، باید برای بررسی روماتیسم به پزشک مراجعه کرد.

این علائم نیاز به مراجعه فوری دارند:

• تب همراه با درد و ورم ناگهانی مفصل ران، به خصوص در بیماری که داروی بیولوژیک یا کورتون مصرف میکند، چون ممکن است نشانه عفونت مفصل باشد.
• درد ناگهانی و شدید کشاله ران که با راه رفتن بدتر میشود، که در مصرف کنندگان کورتون میتواند نشانه نکروز سر استخوان ران باشد.
• محدودیت حرکتی یا کوتاه شدن پا که به سرعت بیشتر میشود.
• دردی که شب ها و در حال استراحت هم خواب را مختل میکند.

بیماری روماتیسمی را متخصص روماتولوژی درمان میکند. وقتی مفصل ران تخریب شده باشد، جراح ارتوپد درباره زمان تعویض مفصل تصمیم میگیرد.

هزینه درمان روماتیسم لگن چگونه است

سوال هزینه در این بیماری با هزینه یک عمل جراحی فرق دارد، چون روماتیسم یک بیماری مزمن است و هزینه آن یک رقم یک‌باره نیست بلکه یک بار مالی مستمر و سالانه است. برای همین بهتر است به‌جای پرسیدن قیمت یک دارو، به هزینه سالانه بیماری نگاه کرد.

مطالعه‌ای که بار اقتصادی آرتریت روماتوئید را در ایران از دیدگاه جامعه محاسبه کرده روی 765 بیمار انجام شد و نشان داد میانگین هزینه هر بیمار در سال 6388 دلار است. مهم‌ترین یافته این پژوهش برای بیمار این است که بیشترین سهم این هزینه مربوط به هزینه‌های مستقیم پزشکی و به‌طور مشخص هزینه داروهاست.

نکته دیگر همین مطالعه این است که هزینه سالانه بیمارانی که بیماریشان در مرحله فروکش کامل بود 6268 دلار و بیمارانی که بیماری متوسط تا شدید داشتند 6729 دلار بود. یعنی حتی کنترل خوب بیماری هم هزینه را صفر نمی‌کند، ولی از هزینه‌های سنگین‌تر مرحله پیشرفته جلوگیری می‌کند.

سه جزء اصلی هزینه که بیمار باید برایشان برنامه داشته باشد:

• ویزیت دوره‌ای متخصص روماتولوژی و آزمایش‌های پایش دارو، که در طول درمان با متوترکسات به‌صورت منظم لازم است
• داروی مصرفی، که تفاوت هزینه بین یک DMARD خوراکی و یک داروی بیولوژیک تزریقی بسیار زیاد است
• هزینه جراحی تعویض مفصل در صورت تخریب کامل مفصل، که یک هزینه یک‌باره ولی سنگین است

به همین دلیل تشخیص زودهنگام و شروع به‌موقع درمان دارویی، علاوه بر حفظ مفصل، از نظر اقتصادی هم به نفع بیمار است.

منابع علمی این مقاله

• Ankylosing spondylitis in patients undergoing total hip arthroplasty increases the risk of medical and implant-related complications: a case control analysis – Hip International
• The role of autophagy in steroid necrosis of the femoral head: a comprehensive research review – International Orthopaedics
• What has changed in total hip arthroplasty in patients of juvenile idiopathic arthritis since 2000? A systematic review and pooled data analysis – European Journal of Orthopaedic Surgery & Traumatology
• Rheumatoid Arthritis of the Hip – Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons
• Inflammatory Arthritis of the Hip – OrthoInfo, American Academy of Orthopaedic Surgeons
• Methotrexate monotherapy and methotrexate combination therapy with traditional and biologic disease modifying antirheumatic drugs for rheumatoid arthritis: abridged Cochrane systematic review and network meta-analysis – BMJ
• EULAR recommendations for the management of rheumatoid arthritis with synthetic and biological disease-modifying antirheumatic drugs: 2022 update – Annals of the Rheumatic Diseases
• Efficacy, duration of use and safety of glucocorticoids: a systematic literature review informing the 2022 update of the EULAR recommendations for the management of rheumatoid arthritis – Annals of the Rheumatic Diseases
• Incidence of hip and knee replacement in patients with rheumatoid arthritis following the introduction of biological DMARDs: an interrupted time-series analysis using nationwide Danish healthcare registers – Annals of the Rheumatic Diseases
• Dynamic exercise programs (aerobic capacity and/or muscle strength training) in patients with rheumatoid arthritis – Cochrane Database of Systematic Reviews
• A meta-analysis of avascular necrosis in systemic lupus erythematosus: prevalence and risk factors – Clinical and Experimental Rheumatology
• Epidemiology of rheumatic diseases in Iran from analysis of four COPCORD studies – International Journal of Rheumatic Diseases
• The prevalence of hip osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis – Arthritis Research and Therapy
• Performance of the 2010 ACR/EULAR classification criteria for rheumatoid arthritis: a systematic literature review – Annals of the Rheumatic Diseases
• Economic Burden of Rheumatoid Arthritis in Iran: A Societal Perspective – Public Health Challenges