پروتز لگن چیست. یک بررسی جامع

مفصل مصنوعی یا پروتز دستگاهی است که آن را درون بدن کار میگذارند تا جایگرین مفصل طبیعی ولی صدمه دیده شود. وقتی مفصل لگن یا مفصل ران به کلی خراب میشود دکتر ارتوپد آن را طی عمل جراحی با یک مفصل مصنوعی جایگزین میکند که به آن پروتز لگن میگویند.

پروتز Prosthesis نام عمومی برای هر وسیله ای است که به جای قسمتی از بدن که وجود ندارد کار گذاشته میشود. پس مفصل مصنوعی نوعی پروتز است.

به هر وسیله مصنوعی که درون بدن کار گذاشته میشود ایمپلنت Implant میگویند. پس پروتز لگن نوعی ایمپلنت است.

در این مقاله به توضیح انواع پروتز لگن که به آن پروتز توتال هیپ هم میگویند و ساختمان آنها، مواد تشکیل دهنده آنها و کاربردهایشان میپردازیم.

در ابتدا فیلم عمل پروتز لگن را بصورت خیلی کوتاه در زیر ببینید.

کاربرد پروتز لگن چیست

وقتی مفصل ران به حدی خراب میشود که دیگر امیدی به آن نیست و نمیتواند کار خود را انجام دهد باید با جراحی تعویض مفصل لگن آن را با یک مفصل مصنوعی عوض کرد.

شایعترین علتی که مفصل ران را خراب میکند سائیدگی یا آرتروز مفصل است. پس شایعترین علت استفاده از پروتز لگن، آرتروز لگن و ساییدگی مفصل ران است.

علل دیگری مانند روماتیسم مفصلی، سیاه شدن سر استخوان ران یا دررفتگی های مادرزادی مفصل هم میتوانند مفصل ران را خراب کنند.

درد و کوتاهی و لنگش و محدودیت حرکتی که بر اثر خراب شدن مفصل ران بوجود میاید بیمار را مجبور میکند تا به جای مفصل خود از انواع پروتز مفصل لگن استفاده کند.

استفاده از این پروتزها از بیش از یکصد سال قبل شروع شد ولی به علت مشکلات ساختاری و تکنولوژیکی نتوانست کاربرد زیادی در پزشکی پیدا کند.

در دهه 50 میلادی دکتر چارنلی در انگلستان کمک فراوانی به توسعه و استفاده از مفاصل مصنوعی ران کرد. پس از او تغییرات بسیار زیادی در جنس مواد و ساختمان این مفاصل ایجاد شده و آنها را بسیار کاراتر و مقاوم تر و با طول عمر بیشتر کرده است.

ناگفته نماند که در دهه های اخیر از مفاصل مصنوعی ران در حیوانات خانگی و بخصوص سگ و گربه هم استفاده فراوانی میشود.

ساختمان پروتز لگن چیست

یک مفصل طبیعی ران از یک گوی به نام سر استخوان ران و یک کاسه به نام حفره استابولوم درست میشود. هدف از این مفصل ایجاد یک سطح تماس با حداقل اصطکاک است تا دو استخوان بتوانند به راحتی در کنار هم حرکت کنند.

شکل پروتز لگن هم تقلیدی از مفصل طبیعی است و یک سر و یک کاسه دارد و قلب آن مانند مفصل طبیعی دو سطح مقاوم به سایش دارد که به راحتی بر روی هم حرکت میکنند و در نتیجه اجازه حرکت به انسان میدهند.

مفصل مصنوعی یک وسیله یک تکه نیست بلکه قسمت های متعددی دارد که جراح موقع عمل آنها را در کنار هم قرار میدهد و به اصطلاح مونتاژ میکند.

پروتز لگن دو قسمت کلی دارد. قسمت لگنی و قسمت رانی. قسمت لگنی قسمتی از مفصل مصنوعی است که در استخوان لگن خاصره قرار میگیرد. شامل کاسه فلزی، کاسه پلی اتیلنی و پیچ ها

قسمت رانی پروتز

قسمت رانی قسمتی از پروتز است که درون استخوان ران قرار میگرد و شامل سر مصنوعی و تنه است که به آن پایه یا استم هم میگویند.

سر مصنوعی معمولا از جنس فلز (آلیاژ کروم و کبالت) و یا سرامیک (اکسید آلومینیم و زیرکونیوم) است. کاسه هم معمولا از نوعی پلاستیک بسیار مقاوم از جنس پلی اتیلن یا از سرامیک است.

اتصال سر مصنوعی پروتز به تنه استخوان ران معمولا از طریق یک دسته یا پایه Stem صورت میگیرد. پایه معمولا از جنس آلیاژ تیتانیوم و یا استیل است. این پایه درون کانال داخلی استخوان ران قرار میگیرد و سپس سر مصنوعی بر روی پایه سوار میشود.

پس سر مصنوعی را بر روی پایه میگذارند و پایه درون کانال مدولری استخوان ران قرار میگیرد.

روش اتصال پایه پروتز به استخوان

محکم شدن پایه درون کانال استخوان ران به دو روش انجام میگیرد و این دو روش مبنای تقسیم بندی کلی پروتز لگن و ران هستند.

در روش اول از ماده ای به نام سیمان استخوانی استفاده میشود. این ماده که از مخلوط کردن یک پودر و یک مایع موقع عمل جراحی بدست میاید نوعی پلیمر از جنس متیل متاآکریلات است که در عرض چند دقیقه پلیمریزه و سفت میشود.

جراح سیمان را وقتی در حالت خمیری شکل است به درون کانال استخوان ران میریزد و سپس پایه فلزی را درون آن میگذارد. به این ترتیب پایه فلزی با واسطه سیمان استخوانی به استخوان ران محکم میشود.

به مفصل مصنوعی که در آنها برای اتصال به استخوان از سیمان استخوانی استفاده میشود پروتز سیمانی Cemented میگویند.

روش دیگر اتصال پایه پروتز به استخوان ران برپایه سطح زبر و خشن روی پایه است. در این روش سطح رویی پایه را طوری متخلخل و زبر و خشن میسازند که بعد از اینکه جراحی آن را درون کانال استخوان ران فرو کرد به علت اصطکاک خودبخود در جایش محکم میشود.

پایه پروتز معمولاشکل گوه ای دارد. بعد از عمل پروتز لگن که بیمار شروع به راه رفتن میکند نیروی وزن، پایه را هر چه بیشتر درون کانال استخوان فرو میبرد و به علت شکل گوه ای، پایه استخوان و فلز به هم گیر میکنند و قفل میشوند.

بعد از جراحی سلول های استخوانی از اطراف به درون خلل و فرج و بافت متخلخل فلز پایه رشد میکنند. به این ترتیب استخوان محکم به فلز متصل میشود.

به مفصل مصنوعی که در آنها برای اتصال به استخوان از سیمان استفاده ای نمیشود پروتز بدون سیمان یا Cementless میگویند.

قسمت لگنی پروتز لگن

حال برمیگردیم به روش اتصال کاسه پلی اتیلنی. این کاسه هم به دو صورت به استخوان متصل میشود. یا برای محکم کردن آن به درون حفره استابولوم از سیمان استخوانی استفاده میشود.

یا اینکه جراح ابتدا کاسه ای فلزی از جنس آلیاژ تیتانیوم که سطح بیرونی آن متخلخل و زبر است را درون کاسه استابولوم محکم متصل و بعد کاسه پلی اتیلنی را درون کاسه فلزی قفل میکند.

گاهی اوقات به جای کاسه پلی اتیلنی از کاسه های سرامیکی یا فلزی استفاده میشود.

روش کارگذاری پروتز لگن

برای کارگذاشتن پروتزی که آن را تشریح کردیم جراح بعد از برش پوست و عضلات، مفصل ران را در دید مستقیم خود قرار میدهد. سپس کپسول مفصلی را برش میدهد و باز میکند و سر استخوان ران را از درون حفره استابولوم خارج میکند.

در مرحله بعد گردن استخوان ران را برش میدهد و سر خراب شده استخوان ران را از بدن خارج میکند. بعد جراح با کمک سوهان ها و اسکنه های خاصی درون استخوان ران را باز کرده و یک گودال دقیقا شبیه به پایه پروتز ایجاد میکند و پایه را درون آن کار میگذارد.

در مرحله بعد با رنده های خاصی باقیمانده غضروف درون حفره استابولوم را خارج کرده و آن را به شکل یک نیمکره کامل در میاورد.

بعد کاسه پلی اتیلنی را با کمک سیمان یا با کمک یک کاسه دیگر فلزی همانطور که در قبل توضیح دادم به درون حفره استابولوم محکم میکند.

جراح برای محکم کردن کاسه فلزی درون حفره استابولوم ممکن است از پیچ استفاده کند و گاهی هم، اندازه کاسه فلزی یک میلیمتر بزرگتر از حفره ای که رنده کرده است انتخاب میشود و با کوبیدن کاسه به درون حفره اتصال محکمی بین این دو برقرار میگردد.

میخواهم بهترین مارک پروتز لگن را تهیه کنم

این خیلی طبیعی است که هر کسی میخواهد بهترین نتیجه را از جراحی خود بگیرد و اولین فکری که به ذهنش خطور میکند این است که منطقی ترین راه این است که به هر طریقی سعی کنم بهترین مارک پروتز لگن را پیدا کنم تا جراح آن را برای من استفاده کند.

اگر بیمار قصد عمل در بیمارستان خصوصی داشته باشد یعنی تقریبا مشکلی از لحاظ هزینه مالی ندارد. در این مراکز تهیه پروتز لگن را خود بیمارستان انجام میدهد و در این وضعیت بیمار از جراح خود میخواهد صرف نظر از قیمت از نوع مرغوب پروتز استفاده کند.

وضعیت وقتی قدری پیچیده میشود که بیمار قصد جراحی در مرکز دولتی یا شبه دولتی داشته باشد و از کیفیت مفصل مصنوعی اطمینان زیادی نداشته باشد. در این حال ممکن است سعی کند خودش قدری جستجو کند تا شاید بتواند پروتز لگن بهتری را پیدا کند.

قیمت پروتز لگن آمریکایی چقدر است

خوب همه میدانند یا حداقل فکر میکنند که جنس امریکایی بهترین کیفیت را دارد بخصوص در زمینه محصولات پزشکی. پس بیمار فکر میکند اگر عمل خوب میخواهد قاعدتا باید به دنبال پروتز لگن امریکایی برود.

ولی خوب جنس آمریکایی گران است. پس اولین قدم این است که به سراغ قیمت پروتز لگن امریکایی برود. شاید بتواند بخرد.

باید لیست قیمت پروتز لگن در سال جاری را درآورم

حقیقتا من به عنوان پزشک از این همه تلاش که نتیجه خاصی هم به دنبال ندارد افسوس میخورم. همه این تلاش ها از این تفکر منشا میگیرد که یگانه عاملی که سرنوشت جراحی من را تعیین میکند نوع پروتزی است که در لگن من قرار دارد.

غالب انسان ها نمیدانند که مهمترین عاملی که کیفیت هر کاری را مشخص میکند کیفیت کار انسانی است که آن کار را انجام میدهد. همین.

شما بهترین ابزار نقاشی را به کسی که نقاشی نمیداند بدهید، فقط صفحه سفید را خط خطی میکند. به یک نقاش یک ذغال بدهید بهترین اثر نقاشی را خلق میکند.

من منکر ابزار و وسیله خوب نیستم ولی با پروتزهایی که فعلا در کشور ما وجود دارد مهمترین عاملی که سرنوشت جراحی را مشخص میکند جراح است.

بیمار ما احتمالا میرود به دنبال لیست قیمت پروتز لگن و چند تا مرکز فروش پروتز لگن را هم سرچ میکند ولی این تلاش ها تماما بی حاصل است. شما حداقل این کار را نکنید.

میتوانید وقت خود را بگذارید و در اینترنت جستجو کنید. بسیاری از سایت ها هم برای شما درست کرده اند که اطلاعات زیادی در مورد انواع پروتز لگن به شما میدهد ولی در نهایت کسی پروتز کف دست شما نمیگذارد.