تعویض همزمان دوطرفه مفصل لگن، فواید و ضررها

تعویض همزمان دوطرفه مفصل لگن یعنی انجام جراحی هر دو مفصل ران آسیب دیده در یک نوبت عمل، به جای دو عمل جداگانه در دو زمان مختلف. مزیت اصلی این روش، یک دوره بیهوشی و یک دوره بازتوانی به جای دو مورد است که میتواند زمان کلی درمان را کوتاه تر کند.

این روش خطراتی هم دارد، از جمله زمان جراحی طولانی تر، خون ریزی بیشتر، درد بیشتر بعد از عمل و نیاز به بستری طولانی تر نسبت به یک عمل تک طرفه. به همین علت برای همه بیماران مناسب نیست.

بهترین کاندیدهای این روش افراد جوان تر با سلامت عمومی خوب هستند، کسانی که قلب و ریه سالم دارند، دیابت یا فشار خون کنترل نشده ندارند و بدن نسبتا قوی دارند. در بیماران به دقت انتخاب شده، نتایج بالینی این روش با روش دومرحله ای تفاوت چشمگیری ندارد.

هزینه کلی این روش نسبت به دو عمل جداگانه بسته به سیستم بیمه و بیمارستان میتواند متفاوت باشد. تصمیم نهایی برای انتخاب این روش باید با ارزیابی دقیق جراح و بررسی وضعیت سلامت عمومی بیمار گرفته شود.

---

وقتی هر دو مفصل لگن خراب میشوند در مواردی میتوان برای هر دو مفصل در یک جلسه، جراحی تعویض مفصل لگن انجام داد. این اقدام برای همه افراد مناسب نیست ولی اگر به درستی انجام شود میتواند مفید باشد.

تعویض همزمان دو طرفه مفصل لگن چه فواید و چه مضراتی دارد و مناسب چه کسانی است. در این مقاله این موارد را بررسی میکنیم.

یادآوری: جراحی تعویض مفصل لگن چیست

در افرادی که مفصل ران آنها به هر دلیلی خراب میشود و این خرابی موجب درد میگردد باید جراحی تعویض مفصل ران را انجام داد.

در این جراحی سر استخوان ران و لایه استخوانی داخلی حفره استابولوم در لگن خارج شده و بجای آنها قطعات یک مفصل مصنوعی قرار میگیرند. تعبیه این مفصل مصنوعی درد لگن را از بین میبرد و موجب میشود بیمار بدون لنگش راه برود.

فواید تعویض همزمان دو طرفه مفصل لگن چیست

انجام دو جراحی تعویض مفصل لگن و بصورت همزمان و در یک جلسه میتواند فواید زیر را داشته باشد

صرفه جویی در وقت

• بستری شدن: بجای دو بار بستری در بیمارستان، این کار فقط یکبار انجام میشود.
• بازپروری: بعد از جراحی بیمار باید زمانی را برای بازپروری کنار بگذارد که در این مدت نمیتواند کار شغلی خود را انجام دهد. باید مدتی بگذرد تا درد بعد از عمل از بین برود و راه رفتن راحت شود تا فرد بتواند به کار برگردد. در تعویض همزمان دو طرفه مفصل لگن، بجای دو بار وقت گذاشتن برای گذراندن دوران بازپروری بعد از جراحی، این کار فقط یکبار انجام میشود.

یکبار بیهوشی

بیهوشی یا بیحسی که برای جراحی انجام میشود گرچه خطر بسیار کمی دارد ولی وقتی بیمار فقط در یک مرحله جراحی میشود فقط به یکبار بیهوشی یا بیحسی نیاز پیدا میکند و همین خطر کم، باز هم کمتر میشود.

ضررهای تعویض همزمان دو طرفه مفصل لگن چیست

در کنار فواید ذکر شده، استفاده از این روش میتواند خطرات و مضرات بالقوه ای را هم برای فرد در پی داشته باشد

زمان جراحی طولانی تر: طبیعی است که وقتی دو جراحی در یک مرحله انجام میشود زمان جراحی طولانی تر میشود. این افزایش زمان میتواند مشکلاتی را ایجاد کند.
در طول جراحی بدن بیمار باید بتواند فشار ناشی از داروهای بیهوشی، از دست دادن خون، ورود مواد ناشی از برش عضلات به خون و مشکلات دیگر را تحمل کند.
هرچه زمان جراحی بیشتر میشود و جراحی وسعت بیشتری را در بر میگیرد میزان این فشارها هم بیشتر میشود. اگر بدن تحمل این فشارها را نداشته باشد آسیب میبیند.

زمان ماندن در بیمارستان: به علت اینکه در تعویض همزمان دوطرفه مفصل لگن، جراحی و بیهوشی طولانی تر است، بعد از جراحی بیمار نیاز به مراقبت بیشتری دارد و این، مدت زمان بستری در بیمارستان را افزایش میدهد.
چون دو مفصل در یک مرحله جراحی شده اند آموزش راه رفتن و بازپروری بعد از جراحی مدت زمان بیشتری را طلب میکند. به همین علت نیاز است تا بیمار بعد از جراحی مدت زمان بیشتری را در بیمارستان بماند.

درد بیشتر بعد از جراحی: به علت اینکه محل برش جراحی دو برابر شده است شدت درد بعد از جراحی هم بیشتر میشود.

طبق یک مطالعه که 191 بیمار تعویض همزمان دوطرفه را بررسی کرد در مجله Journal of Arthroplasty، در حدود 11.5 درصد بیماران نیاز به تزریق خون پیدا کردند و این خطر در زنانی که هموگلوبین پایین تری قبل از عمل داشتند به طور محسوسی بیشتر بود.
در مقابل، یک مطالعه دیگر روی 468 بیمار در مجله Acta Orthopaedica Belgica نشان داد با وجود خون ریزی بیشتر در روش همزمان، میزان نیاز به تزریق خون و عوارض کلی بین دو روش همزمان و دومرحله ای تفاوت مهمی نداشت.

یک مطالعه دیگر در مجله Frontiers in Surgery هم روش همزمان و دومرحله ای را در پیگیری 5 ساله مقایسه کرد و نشان داد تعویض همزمان دو طرف در بیماران به دقت انتخاب شده از نظر عوارض و بازتوانی تفاوت مهمی با روش دومرحله ای ندارد، اگرچه انتخاب بیمار مناسب اهمیت زیادی دارد.

جراحی همزمان دو طرفه برای چه افرادی مناسب است

با در نظر گرفتن مواردی که در بالا ذکر شد این روش برای هر فردی مناسب نیست و نباید انجام شود ولی در افرادی که به درستی به توسط جراح انتخاب شده اند میتواند مفید باشد. افراد مناسب برای این روش چه کسانی هستند.

بطور خلاصه این افراد باید بجز مشکلی که در مفاصل لگن خود دارند از باقی جهات سالم باشند. باید قلب و ریه سالمی داشته باشند. کبد و کلیه های آنها به درستی کار کنند. دیابت و فشار خون بالا نداشته باشند. بجز مسکن داروهای خاص دیگری مصرف نکنند. جوان باشند.

این روش معمولا برای افراد با سن زیر 55 سال انجام میشود. بدن نسبتا قوی داشته باشند. چون بعد از جراحی هر دو پای آنها درگیر شده است باید تا مدتی برای راه رفتن به دست های خود برای استفاده از عصا تکیه کنند.

آیا هزینه درمان در این روش تفاوتی دارد

آیا وقتی دو جراحی تعویض مفصل در یک زمان عوض شوند و وقتی جراحی ها با فاصله زمانی انجام شوند هزینه ها متفاوت خواهد بود.

اجازه بدهید بررسی کنیم. هزینه درمان جراحی تعویض مفصل شامل موارد زیر است.

هزینه مفصل مصنوعی: در هر دو روش دو ست مفصل مصنوعی استفاده میشود. پس در این مورد تفاوتی وجود ندارد.

دستمزد جراح: تفاوتی نمیکند. در هر دو روش، دو جراحی انجام شده و دستمزد دوبرابر میشود.

هزینه خدمات اطاق عمل: وقتی جراحی همزمان دوطرفه مفصل لگن انجام میشود هزینه خدمات اطاق عمل یک و نیم تا دوبرابر یک عمل است. یعنی در مقایسه با دو عمل جداگانه ممکن است در این قسمت تا 25 درصد صرفه جویی شود.

هزینه های خدمات بیمارستانی: هزینه های بیمارستانی شامل هزینه های پرستاری، هتلینگ و هزینه اقامت، هزینه های آزمایش ها و تصویربرداری ها و هزینه مشاوره های پزشکی است. این هزینه ها تابع مدت زمان بستری بیمار است و چون مدت بستری در جراحی همزمان دو طرفه تقریبا دو برابر یک جراحی یک طرفه است این هزینه ها هم تفاوت معنا داری در درو روش نخواهند داشت.

کلا هزینه ها در دو روش تفاوت زیادی ندارند چون تصمیم گیری برای انجام این روش ها با پزشک و بیمار است بنابراین، تفاوت بیشتر در این است که آیا بیمار تمایل دارد هزینه دو جراحی را در یک مرحله پرداخت کند و آیا جراح تمایل دارد هزینه های جراحی را در یک مرحله دریافت کند یا خیر.

البته لازم به ذکر است در بعضی مطالعات مانند یک مطالعه تحلیل هزینه در مجله Revista Española de Cirugía Ortopédica y Traumatología که بیماران را از نظر سن، جنس و وضعیت سلامت عمومی مشابه سازی کرده بود، هزینه کل روش همزمان در حدود 33.5 درصد کمتر از روش دومرحله ای بود.
این یافته که با برداشت کلی بالا که تفاوت هزینه زیاد نیست متفاوت است به علت تفاوت در درصد هزینه های بیمارستانی در هزینه کل و سیستم بیمه کشورهای مختلف است.

منابع علمی این مقاله

• One-stage vs. two-stage bilateral total hip arthroplasty: no difference in clinical outcomes, complications and revision rates at 5-year follow-up – Frontiers in Surgery
• Simultaneous Bilateral Total Hip Arthroplasty With Contemporary Blood Management is Associated With a Low Risk of Allogeneic Blood Transfusion – Journal of Arthroplasty
• Unilateral versus simultaneous bilateral total hip arthroplasty. The Belgian experience – Acta Orthopaedica Belgica
• Cost analysis of bilateral primary total hip arthroplasty in a Spanish public hospital: One-stage versus two-stage approach – Revista Española de Cirugía Ortopédica y Traumatología