
بسیاری از افراد دچار درد کمر و لگن بطور همزمان هستند. علت این دردها غالبا مشکلات ستون مهره است. در این موارد حل مشکل کمر میتواند درد لگن را هم از بین ببرد. البته علت درد کمر و لگن میتواند مشکلات دیگری هم باشد که در ادامه مقاله به آن میپردازیم.
ارتباط درد کمر و لگن چگونه است
کمر و لگن دو ساختار حرکتی بدن انسان هستند که در مجاورت هم قرار گرفته اند. این در کنار هم بودن دو اثر دارد.
- مشکلات حرکتی هرکدام از آنها میتواند بر دیگری هم تاثیر بگذارد
- اعصاب حسی درد که بین این دو مشترک است میتواند موجب شود درد یکی از آنها در دیگری حس شود
حرکت خم شدن به جلو به توسط همکاری مهره های پایینی کمر و مفاصل ران انجام میشود. وقتی مهره های کمر به علت آرتروز خوب حرکت نمیکنند در حین خم شدن به جلو فشار بیشتری به مفاصل ساکروایلیاک و مفاصل ران در ناحیه لگن وارد میشود که میتواند موجب بروز درد در پشت لگن یا کشاله ران شود.
همچنین وقتی مفصل ران به هر علتی دچار محدودیت حرکتی میشود خم شدن به جلو بیشتر در مفاصل پایین کمر انجام میشود و فشار بیشتر به مفاصل این مهره ها، میتواند موجب بروز کمر درد شود.
تغییر شکل یکی از مفاصل ران میتواند موجب کج شدن کل لگن خاصره شود. چون ستون مهره مستقیما به لگن متصل است کج شدن لگن موجب فشار جانبی به ستون مهره و یا حتی انحراف جانبی آن و بروز اسکولیوز میشود. این روند میتواند موجب کمردرد شود.
پدیده دیگر، نزدیک بودن مرکز حس درد کمر و لگن در مغز به یکدیگر است. این موجب میشود درد در هرکدام از این دو ناحیه موجب درد ناحیه دیگرهم بشود. حتی ممکن است تحریک درد در یک ناحیه موجب بروز درد در ناحیه دیگر گردد. به این معنی که مشکلی در ستون مهره موجب تحریک آن شود و درد ناشی از آن نه در کمر بلکه در لگن حس شود. در این وضعیت ممکن است با وجود اینکه مشکل اصلی در کمر است درد نه در کمر بلکه در لگن حس شود.
مکانیسم دیگر، تحریک ریشه های عصبی است که از بین مهره های پایینی کمر خارج میشوند. بیماری های ستون مهره میتوانند موجب تحریک این ریشه های عصبی شوند و این تحریک موجب حس درد میشود. این درد را سیاتیک مینامند و میتواند در پشت لگن و ران حس شود.
چه بیماری هایی میتوانند موجب درد کمر و لگن شوند
لیست بیماری هایی که علت درد کمر و لگن بصورت همزمان میشوند زیاد است ولی مهمترین آنها عبارتند از
جابجایی یا فتق دیسک کمر: این بیماری با تحریک ریشه های عصبی میتواند موجب بروز درد سیاتیک در پشت کمر و لگن شود. حتی ممکن است بدون وجود درد کمر موجب حس درد در پشت لگن شود.
تنگی کانال نخاعی: این بیماری هم با همان مکانیسم قبلی میتواند موجب درد کمر و لگن شود. همچنین در بعضی از افراد مبتلا به این بیماری، بصورت همزمان مفصل لگن هم دچار ساییدگی و آرتروز است و این پدیده میتواند موجب همزمانی درد کمر و لگن گردد.
خرابی مفاصل مهره های کمری: این بیماری میتواند با تحریک ریشه های مشترک حس درد بین کمر و لگن موجب حس درد در هر دو ناحیه کمر و لگن شود.
ساکروایلئیت: مفصل ساکروایلیاک در پشت لگن و در محل اتصال کمر و لگن قرار گرفته است و خرابی یا التهاب آن به هر علتی که باشد میتواند موجب بروز درد کمر و لگن شود.
مشکلات مفصل ران: هر بیماری در مفصل ران که بتواند موجب درد لگن شود میتواند درد کمر هم ایجاد کند. آرتروز لگن، سیاه شدن سر استخوان ران، دررفتگی مادرزادی مفصل ران از این دسته بیماری ها هستند که میتوانند موجب درد کمر و لگن شوند.
ضعف عضلانی: هر عاملی که موجب ضعف عضلات کمر و لگن شود میتواند علت درد کمر و لگن هم باشد. بی تحرکی بخصوص در سنین بالا از جمله این عوامل است. بیماری هایی که موجب ضعف کلی عضلات میشوند مانند ام اس و روماتیسم ها هم میتوانند از علل درد کمر و لگن باشند.
درمان درد کمر و لگن چیست
مانند هر مشکل دیگری در بدن، برای درمان اساسی درد کمر و لگن ابتدا باید علت اصلی آن را پیدا کرد. با طی مراحل درست تشخیصی و یافتن علت میتوان درمان مناسب را هم انجام داد. با این حال درمان های موقتی هم وجود دارند که در کوتاه مدت و تا زمانی که هنوز علت اصلی مشخص نشده میتواند در کاهش درد موثر باشند. مهمترین این درمان ها عبارتند از
گرم کردم کمر و لگن: با پوشیدن لباس گرم، استفاده از کیسه آب گرم یا تشکچه های گرم شونده برقی میتوان درد کمر و لگن را کاهش داد. در مراکز فیزیوتراپی هم با کمک دیاترمی یا لیزر میتوان گرمای عمقی در کمر و لگن ایجاد کرد که به تسکین موقتی درد کمک میکند.
استفاده از دارو: مسکن های دسته NSAID مانند بروفن، ناپروکسن یا سلکوکسیب میتوانند موجب تشکین موقتی درد شوند.
کاهش فعالیت های بدنی: استراحت در کوتاه مدت میتواند موجب کاهش فشار به کمر و لگن و تسکین موقتی درد شود.
دکتر مهرداد منصوری دکتر مهرداد منصوری. جراح لگن و مفصل ران