زمان جوش خوردن شکستگی لگن به نوع شکستگی بستگی دارد. آنچه عامه مردم شکستگی لگن مینامند در واقع سه دسته شکستگی است، شکستگی گردن و بالای استخوان ران، شکستگی حلقه لگن خاصره و شکستگی استابولوم، و هر کدام زمان جوش خوردن جداگانه ای دارند.
در بیشتر این شکستگی ها استخوان طی حدود سه ماه جوش میخورد. در شکستگی گردن ران هم جوش خوردن حدود سه ماه است ولی بازگشت کامل راه رفتن زمان بیشتری میخواهد، و شکستگی حلقه لگن با جابجایی کم معمولا بدون جراحی هم جوش میخورد. در شکستگی استابولوم مقدار جابجایی قطعات و سن بیمار سرنوشت مفصل را تعیین میکند.
نشانه های جوش خوردن کم شدن درد، از بین رفتن حساسیت محل شکستگی و توانایی گذاشتن وزن روی پا بدون درد است، ولی تایید آن با رادیوگرافی و نظر پزشک است. بیشتر شدن درد بعد از چند هفته نشانه خوبی نیست و باید دوباره بررسی شود.
جوش خوردن استخوان با خوب شدن کامل یکی نیست. رادیوگرافی ممکن است جوش خوردن را نشان دهد در حالی که بیمار هنوز لنگ میزند یا نمیتواند مثل قبل راه برود. بازگشت کامل قدرت عضلات و توانایی راه رفتن ممکن است چند ماه بیشتر از جوش خوردن استخوان طول بکشد و ادامه فیزیوتراپی در این دوره اهمیت زیادی دارد.
مدت زمان لازم برای جوش خوردن شکستگی لگن حدود سه ماه است، ولی این به معنای سه ماه خوابیدن در تخت نیست و بیشتر بیماران خیلی زودتر راه میروند. البته جزئیات بسیار مهمی در این باره هست که در ادامه میخوانید.
آیا میدانید شکستگی لگن انواع مختلف دارد
لگن استخوان بزرگ و بسیار مهمی است و هر جایی از آن ممکن است دچار شکستگی شود. شایعترین محل آن اتفاقا در خود لگن خاصره نیست، بلکه در بالاترین قسمت استخوان ران است، یعنی همان جایی که استخوان ران به لگن خاصره متصل میشود و مفصلی را درست میکند که به آن مفصل ران میگویند. اگر بخواهیم مانند پزشکان صحبت کنیم به آن شکستگی گردن ران میگوییم ولی عامه مردم به آن شکستگی لگن میگویند.
خود لگن خاصره که به شکل یک حلقه است هم ممکن است در هر قسمتی دچار شکستگی شود. اگر شکستگی در این حلقه یا در این استخوان ایجاد شود به آن شکستگی حلقه لگن میگویند.
قسمتی از این حلقه جایی است که استخوان ران به آن مفصل میشود. این قسمت یک حفره کاسه مانند است. به آن حفره استابولوم میگویند. شکستگی های این حفره آنقدر مهم هستند که آنها را در یک دسته جداگانه قرار میدهند و به آنها شکستگی استابولوم میگویند.
پس سه دسته شکستگی وجود دارند که به همه آنها نام عام شکستگی لگن اطلاق میشود. مدت زمان جوش خوردن برای هر کدام از این شکستگی ها با هم متفاوت است.
همین تفاوت باعث میشود پرسش «شکستگی لگن چند وقت خوب میشود» یک جواب ساده و یکسان نداشته باشد. برای همین در ادامه هر سه نوع را جدا از هم و با رقم واقعی بررسی میکنیم.

زمان جوش خوردن هر نوع شکستگی لگن جدا جدا چقدر است
حالا که سه دسته شکستگی لگن را میشناسیم، بهتر است زمان جوش خوردن هر کدام را جدا از هم ببینیم.
- شکستگی گردن ران، معمولا با جراحی درمان میشود و زمان جوش خوردن استخوان حدود سه ماه است، هرچند بازگشت کامل راه رفتن معمولا زمان بیشتری میخواهد.
- شکستگی حلقه لگن، اگر ناپایدار باشد و جراحی شود، زمان وزن انداختن کامل روی پا اغلب بین شش تا هشت هفته بعد از جراحی تعیین میشود.
- شکستگی استابولوم، بسته به جابجایی قطعات و شرایط بیمار، ممکن است جراحی شود یا نشود و زمان جوش خوردن آن هم متفاوت است.
طبق یک مطالعه روی 286 بیمار با شکستگی ناپایدار حلقه لگن که تحت جراحی قرار گرفته بودند، اجازه وزن انداختن کامل روی پا قبل از 8 هفته در مقایسه با تاخیر بیش از 8 هفته هیچ تفاوتی در نرخ بدجوش خوردن یا نیاز به جراحی مجدد ایجاد نکرد، و در کل فقط 16 درصد بیماران دچار عارضه شدند.
یعنی برای شکستگی حلقه لگن، زمان دقیق شروع وزن انداختن به اندازه ای که تصور میشود روی نتیجه نهایی اثر ندارد و بیشتر به قضاوت جراح و نوع فیکساسیون بستگی دارد.
طبق یک مطالعه چندمرکزی روی 546 بیمار با شکستگی راموس پوبیس در حلقه لگن که به صورت غیرجراحی درمان شده بودند، 96.5 درصد جوش خوردند و فقط 3.5 درصد دچار بدجوش نخوردن شدند، آن هم بیشتر در بیمارانی که جابجایی اولیه شکستگی بیش از 16 میلیمتر بود.
یعنی همان قاعده کلی که در ابتدای مقاله گفته شد درست است، شکستگی حلقه لگن با جابجایی کم اکثر اوقات بدون جراحی هم جوش میخورد و مشکل عمدتا برای شکستگی هایی پیش میاید که از ابتدا جابجایی زیادی داشته اند.
در بررسی مطالعات پیشین روی 315 بیمار بالای 60 سال با شکستگی استابولوم که به صورت غیرجراحی درمان شده بودند، تنها 8.3 درصد در نهایت به تعویض مفصل لگن نیاز پیدا کردند، در حالی که میانگین پیگیری این بیماران نزدیک به 49 ماه بود.
این رقم نشان میدهد در بسیاری از بیماران مسن با شکستگی استابولوم، درمان بدون جراحی هم میتواند سالها نتیجه قابل قبولی بدهد، البته به شرط اینکه شکستگی جابجایی قابل توجهی نداشته باشد.
علائم جوش خوردن شکستگی لگن چیست
جوش خوردن استخوان را بیمار از روی چند نشانه حس میکند، ولی تایید آن با پزشک و رادیوگرافی است. این نشانه ها معمولا به تدریج و در طول چند هفته ظاهر میشوند.
- کم شدن تدریجی درد، به طوری که درد در حالت استراحت از بین میرود و فقط با فعالیت زیاد کمی احساس میشود.
- از بین رفتن درد و حساسیت در لمس محل شکستگی.
- توانایی گذاشتن وزن بدن روی پا و راه رفتن، بدون اینکه درد روز به روز بیشتر شود.
- کم شدن ورم و کبودی ناحیه لگن و ران.
در رادیوگرافی، پزشک تشکیل پینه استخوانی در اطراف شکستگی و محو شدن تدریجی خط شکستگی را میبیند. در بعضی شکستگی های حلقه لگن و استابولوم که در رادیوگرافی ساده خوب دیده نمیشوند، سی تی اسکن تصویر دقیق تری میدهد.
اگر بعد از چند هفته درد با راه رفتن بیشتر میشود یا درد تازه ای در محل شکستگی پیدا شده، باید دوباره به پزشک مراجعه کرد. این نشانه میتواند به معنای جوش نخوردن یا جابجا شدن قطعات باشد.
در یک مطالعه روی 77 بیمار بالای 65 سال با شکستگی حلقه لگن که بدون جراحی درمان شدند، 14 نفر یعنی 18 درصد بعد از ترخیص به دلیل بیشتر شدن درد و ناتوانی در راه رفتن به جراحی نیاز پیدا کردند.
جوش خوردن استخوان با خوب شدن کامل فرق دارد
وقتی سوال میکنیم زمان لازم برای خوب شدن بعد از شکستگی چقدر است، خوب شدن چیزی بیش از جوش خوردن است. خوب شدن به معنای خوب راه رفتن و خوب حرکت کردن مفصل هم هست. این خوب شدن ممکن است احتیاج به زمان بیشتری از زمان جوش خوردن داشته باشد.
بعضی شکستگی های ناحیه لگن ممکن است در یکی دو ماه خوب شوند و بعضی دیگر ممکن است نیاز به شش ماه تا یکسال زمان داشته باشند.
طبق یک مطالعه روی 537 بیمار بالای 65 سال با شکستگی مفصل ران، شش ماه بعد از شکستگی حدود 36 درصد هنوز استقلال قبلی خود را در فعالیت های روزمره بازنیافته بودند و 45 درصد هنوز نمیتوانستند مثل قبل از شکستگی راه بروند.
این یعنی حتی وقتی رادیولوژی میگوید استخوان جوش خورده، خوب شدن واقعی بیمار میتواند هنوز کامل نشده باشد. به همین علت ادامه منظم فیزیوتراپی بعد از جوش خوردن استخوان را جدی بگیرید و آن را با پایان درد یکی نگیرید.
بعد از گذشت سه تا چهار ماه، بیمار تشویق میشود که برای تقویت بیشتر عضلات لگن از دوچرخه ثابت استفاده کند. ورزش شنا در این دوره زمانی برای بیمار بسیار مفید بوده و عضلات لگن را بیشتر تقویت میکند. در صورتی که همه چیز خوب پیش برود معمولا بیماران میتوانند بعد از چهار تا پنج ماه به فعالیت های روزمره قبل از شکستن لگن برگردند.
روند کلی بازپروری بعد از شکستگی لگن، از راه رفتن با واکر تا برگشتن به کارهای روزمره، در مقاله اصلی شکستگی لگن آمده است.
گاهی هم شدت خود شکستگی چیزی فراتر از زمان جوش خوردن است، مثلا وقتی شکستگی حلقه لگن با خونریزی داخلی همراه بوده. جزئیات این جنبه از خطر شکستگی لگن را در چرا شکستگی حلقه لگن خطرناک است جدا توضیح داده ایم.
برای درست و زود خوب شدن این شکستگی ها باید چکار کرد
شکستگی های لگن در بسیاری اوقات نیاز به عمل جراحی دارند. قدم اول این است که همان روز اول با یک پزشک متبحر و مورد اطمینان مشورت کنید تا روش درمان مشخص شود چون این روش درمان بیشترین تاثیر را در درست و زود خوب شدن شکستگی خواهد داشت.
بدانید که شکستگی را پزشک جوش نمیدهد، بدن خود شما جوش میدهد. پزشک فقط شرایط را مهیا میکند تا استخوان درست و سریع جوش بخورد.
اگر پزشک تشخیص بدهد که شکستگی لگن شما نیاز به جراحی ندارد قاعدتا نباید نگرانی از جوش خوردن داشته باشید. با مشورت با پزشک، میزان دریافتی کلسیم و ویتامین دی بدنتان را تنظیم کنید، مایعات بیشتر بنوشید، پرخوری نکنید، شکستگی جوش میخورد.
اگر پزشک تشخیص دهد که نیاز به جراحی دارید این تصمیم بدین منظور گرفته شده است که قطعات شکسته شده استخوان به درستی در کنار هم قرار بگیرند و بیحرکت بمانند تا بدن شما بتواند آنها را به هم جوش بدهد و دوباره متصل کند.
بعد از جراحی به توصیه های پزشک خود دقت کنید و آنها را انجام دهید چون در صورت عدم همراهی شما ممکن است قطعات شکسته شده حتی با وجودی که جراحی شده اند به درستی در کنار هم بیحرکت نمانند و روند جوش خوردن مختل شود.
اگر شکستگی شما اصلا نیاز به جراحی نداشته باشد، مسیر پیش رویتان با کسی که جراحی شده فرق میکند. جزئیات این حالت و عوارضی که استراحت طولانی میتواند به همراه داشته باشد را در عمل نکردن شکستگی لگن در افراد مسن جدا نوشته ایم.
آیا بعد از جراحی شکستگی های ناحیه لگن میتوانم راه بروم
راه رفتن جزء مهمی از زندگی است و در هر بیماری و شکستگی یکی از اولویت های بسیار مهم پزشک این است که به بیمار کمک کند تا در اولین فرصت راه برود. در غالب شکستگی های لگن بیمار میتواند و باید بعد از شکستگی راه برود.
البته طریقه و میزان راه رفتن بسته به محل و شدت شکستگی و نوع درمان دارد. در غالب شکستگی ها بیمار تشویق میشود که چند روز بعد از شکستگی با کمک واکر یا عصا راه برود. اینکه بیمار در هنگام راه رفتن بتواند پای طرف شکستگی را بر روی زمین فشار دهد یا خیر بسته به نوع شکستگی متفاوت است و برحسب مورد باید از پزشک معالج سوال شود.
معمولا شکستگی های ناحیه لگن طوری هستند که غالب بیماران بعد از سه ماه از گذشت شکستگی میتوانند بدون کمک عصا یا واکر راه بروند.
در یک بررسی با آنالیز رادیواستریومتریک روی 6 بیمار با شکستگی ناپایدار حلقه لگن، همه بیماران تا 6 هفته بعد از جراحی توانستند بدون کمک وزن کامل بدن را روی پا بیندازند، در حالی که تصویر ساده رادیولوژی جابجایی ریزی را که تا 104 هفته بعد در دو نفر از همین بیماران وجود داشت اصلا نشان نداد.
همین یافته نشان میدهد رادیوگرافی ساده همیشه همه واقعیت را نشان نمیدهد و راه رفتن زودهنگام لزوما به معنای جوش خوردن کامل و پایدار نیست، هرچند در عمل بیشتر بیماران مشکلی پیدا نمیکنند.
بعد از شکستگی چه مدت باید بخوابم
میزان خوابیدن باید حداقل باشد. درمان باید به نحوی انجام شود که بیمار بتواند در طول روز راه برود و بنشیند و خوابیدن را فقط برای شب بگذارد.
بیحرکتی طولانی مدت خودش یک خطر جداگانه است، از خشکی مفصل گرفته تا زخم بستر و ضعف عضلانی. هر چه بیمار زودتر بنشیند و بایستد، این خطرها کمتر میشوند.
سوالات متداول
منابع علمی این مقاله
- Unstable Pelvic Ring Injuries: How Soon Can Patients Safely Bear Weight? – Journal of Orthopaedic Trauma
- Radiostereometric Analysis Allows Assessment of the Stability and Inducible Displacement of Pelvic Ring Disruptions during Healing: A Case Series – Journal of Clinical Medicine
- Risk factors for pubic ramus fracture nonunion after conservative treatment of pelvic ring injuries – European Journal of Orthopaedic Surgery and Traumatology
- Is non-operative management of acetabular fracture a viable option for older patients? – Acta Bio-Medica
- Determinants of Lack of Recovery from Dependency and Walking Ability Six Months after Hip Fracture – Journal of Clinical Medicine
- Outcome and 2-Year Survival Rate in Elderly Patients With Lateral Compression Fractures of the Pelvis – Geriatric Orthopaedic Surgery and Rehabilitation
نویسنده: دکتر مهرداد منصوری، فوق تخصص جراحی لگن و مفصل ران
مطالب این مقاله صرفا جنبهی اطلاعرسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیهی پزشک معالج نیست.



دیدگاهها