حمام رفتن بعد از تعویض مفصل لگن باید با احتیاط و طبق زمان بندی توصیه شده پزشک انجام شود، معمولا بعد از بسته شدن اولیه زخم و قطع ترشحات آن.
برای جلوگیری از لیز خوردن، استفاده از کفی ضد لغزش، دستگیره کمکی روی دیوار و صندلی حمام با نشیمن بلند توصیه میشود.
هنگام نشستن و شستن بدن باید از خم شدن بیش از حد در ناحیه ران پرهیز کرد تا خطر دررفتگی مفصل مصنوعی کاهش یابد.
استفاده از وان بطور معمول تا چند هفته بعد از عمل توصیه نمیشود چون ورود و خروج از وان نیاز به خم شدن زیاد دارد.
رعایت این نکات ساده، همراه با صبر و رعایت زمان بندی پزشک، به بهبود ایمن و بدون عارضه کمک میکند.
در هر زمانی بعد از جراحی تعویض مفصل میتوانید به حمام بروید به شرط اینکه آب به زخم جراحی برخورد نکند
یکی از دغدغه های افراد بعد از جراحی، همیشه زمان و نحوه حمام رفتن بعد از تعویض مفصل لگن است. حمام رفتن بعد از این جراحی هیچ مشکلی ندارد فقط باید به نکاتی توجه کنیم.
زمان حمام رفتن بعد از تعویض مفصل لگن چه اهمیتی دارد
برای حمام رفتن بعد از تعویض مفصل لگن دو نکته اصلی را باید در نظر داشت.
- آب نتواند میکروب ها را با خود به درون زخم ببرد و احتمال بروز عفونت را بیشتر کند
- فرد در محیط لغزنده حمام سر نخورد
اگر جراح زخم جراحی را خوب بخیه کند معمولا زخم در عرض 24 تا 48 ساعت بعد از قطع شدن ترشحات بسته میشود. این یعنی بعد از این مدت مواد نمیتوانند از خارج بدن به داخل زخم نفوذ کنند. البته این به شرطی است که ترشحی از زخم جراحی وجود نداشته باشد.
زخم جراحی معمولا بعد از عمل ترشحی ندارد. البته ممکن است تا چند روز بعد از جراحی ترشحات آبکی از زخم وجود داشته باشد. وجود این ترشحات تا پنج روز طبیعی است ولی اگر بیش از پنج روز طول کشید غیر طبیعی است و باید به پزشک اطلاع داد.
طبق یک مطالعه روی بیش از 17000 بیمار تحت تعویض اولیه مفصل لگن، عفونت سطحی محل زخم در 0.67 درصد و عفونت عمقی در تنها 0.3 درصد موارد رخ داده بود. همین آمار پایین نشان میدهد رعایت ساده نکات بهداشتی حمام تا چه حد در پیشگیری از عفونت موثر است.
بعد از بسته شدن زخم میتوانیم روی زخم بدون پانسمان آب بریزیم بدون اینکه ترسی از ورود آب به درون زخم داشته باشیم. پس قاعدتا دو روز بعد از قطع ترشحات زخم میتوان حتی بدون پانسمان دوش گرفت.
در یک مطالعه روی 168 بیمار تحت تعویض مفصل لگن از مسیر قدامی و بدون درن، میانگین زمان رسیدن زخم به خشکی کامل فقط 1.7 روز بود و در همین بازه تنها 10.1 درصد بیماران دچار عارضه سطحی زخم شدند.
البته احتیاط این است که وقتی دوش میگیریم از پانسمان ضد آب استفاده کنیم.
پانسمان ضد آب یک لایه چسبناک پلاستیکی دارد که محکم به پوست میچسبد و اجازه نفوذ آب به زخم را نمیدهد. در هر زمانی بعد از جراحی با پانسمان ضد آب میتوان به حمام رفت و دوش گرفت.
چند روز بعد از عمل تعویض مفصل لگن میتوان حمام رفت؟
گفتیم بعد از جراحی تعویض مفصل هر موقع که خواستیم میتوانیم با پانسمان ضد آب حمام برویم و دوش بگیریم. هدف از پانسمان ضد آب این است که آب به محل زخم جراحی برخورد نکند.
البته در پانسمان های ضد آب، قسمت پارچه ای که مستقیما با زخم در تماس است حجم کمی دارد. در این صورت اگر حجم ترشحات زخم زیاد باشد نمیتواند آن را جذب کند.
پس در دو سه روز اول بعد از جراحی اگر زخم ترشح داشت معمولا از پانسمان های حجیم اطاق عمل با گاز زیاد استفاده میشود. وقتی زخم خشک شد میتوان از پانسمان ضد آب استفاده کرد.

حمام رفتن بعد از تعویض مفصل لگن با پانسمان های حجیم اطاق مناسب نیست چون لایه پلاستیکی ضد آب ندارد. پس اگر در دو سه روز اول بعد از عمل حمام میرویم باید قبل از حمام رفتن پانسمان را با نوع ضد آب عوض کنیم. بعد از حمام میتوانیم مجددا پانسمان حجیم را جایگزین آن کنیم.
نکته بسیار مهم این است که تحت هیچ شرایطی خودمان یا اطرافیان ما نباید پانسمان را عوض کنند. تعویض پانسمان کاری حساس و نیازمند آموزش و مهارت است و باید به توسط یک پرستار باتجربه انجام شود. اگر اینکار را خودتان انجام دهید خطر عفونت بعد از جراحی را بالا میبرید.
برای جزئیات کامل روش درست تعویض پانسمان بعد از عمل، مراقبت از زخم و پانسمان بعد از تعویض مفصل لگن را ببینید.
چگونه لیز نخوریم
دو عامل موجب میشود در حمام بیشتر لیز بخوریم
- سطح کف حمام لیز و لغزنده است
- بیمار در هفته اول بعد از جراحی ممکن است تعادل و قدرت کافی برای ایستادن و راه رفتن را نداشته باشد.
به همین منظور باید در حین حمام رفتن بعد از تعویض مفصل در یکی دو هفته اول بعد از جراحی، همیشه یک فرد کمکی، کسی که جراحی کرده را در حمام همراهی کند. در خارج کردن لباس به او کمک کند. او را بر روی یک صندلی حمام با نشیمن بلند و دسته دار بنشاند و در شستشو به او کمک کند. صندلی حمام باید پشتی داشته باشد و زیر پایه های آن لاستیک داشته باشد تا روی کف حمام نلغزد.
برای اطلاعات بیشتر درباره راه رفتن ایمن و استفاده از وسایل کمکی در هفته های اول بعد از عمل، راه رفتن بعد از تعویض مفصل لگن را هم بخوانید.

یک کفی ضد لغزش لاستیکی برای کف حمام بگیرید تا موقع ایستادن و راه رفتن سر نخورید.
چگونه در حمام درست بنشینیم و خود را بشوییم
یک سردوشی دستی به فرد کمک میکند تا بتواند قسمت های مختلف بدن خود را شستشو دهد.
اگر میله هایی به دیواره حمام شما متصل است آنها بهترین دوست شما هستند. در هنگام نشستن و ایستادن دست خود را از آنها بگیرید تا با اطمینان بیشتری و بدون لغزش روی صندلی بنشینید و بلند شوید.

روی چهارپایه های کوتاه ننشینید و از صندلی هایی با نشیمن بلند استفاده کنید. هدف این است که موقع نشستن روی آنها زانوی شما در سطح یا کمر پایین تر از لگن شما باشد.
طبق یک مطالعه شبیه سازی کامپیوتری روی 43 بیمار، افزودن تنها 20 درجه دورشدن ران از خط وسط بدن هنگام نشستن میتوانست خطر برخورد اجزای مفصل مصنوعی را تا 16.3 درصد کاهش دهد. همین موضوع اهمیت استفاده از صندلی بلند و پرهیز از نشستن روی سطح پایین را نشان میدهد.
برای نکات کاملتر درباره نشستن و ایستادن درست بعد از عمل، اصول درست نشستن و ایستادن بعد از تعویض مفصل لگن را ببینید.
وسایل شستشو در حمام و حوله را در اطراف صندلی قرار دهید تا دسترسی به آنها راحت باشد. میتوانیم از یک ابر که روی یک دسته بلند قرار دارد استفاده کنیم تا بتوانیم پایین ساق را بشوییم.
بعد از اتمام شستشو و وقتی میخواهیم از صندلی بلند شویم مراقب باشیم پای ما روی زمین و دست ما روی دسته صندلی لیز نخورد.
استفاده از وان در حمام بعد از جراحی تعویض مفصل
توصیه میشود برای حمام رفتن بعد از جراحی تعویض مفصل، تا یک ماه از غوطه ور کردن زخم در آب خودداری شود. پس بعد از جراحی تا یک ماه نباید از وان یا استخر یا آب درمانی استفاده کرد. بعد از آن اشکالی ندارد.
طبق یک مطالعه روی 164 بیمار تحت تعویض مفصل لگن از مسیر خلفی که به جای محدودیت های سفت و سخت حرکتی از یک پروتکل ساده تر پیروی کردند، تا 6 هفته بعد از عمل هیچ دررفتگی مفصل ثبت نشد و 89 درصد آنها تا این مدت بدون درد بودند. با این حال پرهیز از وان و خم شدن زیاد در هفته های اول، همچنان توصیه اصلی باقی میماند.
خم نشدن در حمام
در حمام برای شستشوی ساق و کف پا میتوانید از اسفنج هایی که بر روی یک دسته هستند استفاده کنید. هدف این است که نیاز به خم شدن زیاد نداشته باشیم.


چه زمانی علائم زخم بعد از حمام نگران کننده است
اگر بعد از پنج روز هنوز از زخم ترشح داشتید، یا محل جراحی قرمز، داغ و متورم شد و همراه تب بود، باید به جراح اطلاع دهید. جزئیات کامل علائم عفونت بعد از تعویض مفصل لگن و مراقبت های عمومی دوران نقاهت را هم در مراقبت بعد از جراحی تعویض مفصل لگن ببینید.
سوالات متداول
منابع علمی این مقاله
- Managing Daily Activities After Hip Replacement – University of Utah Health
- Incision Care – Cleveland Clinic
- Longitudinal Rates, Patient Risk Factors, and Economic Impact of Superficial and Deep Incisional Surgical Site Infection After Primary and Revision Total Hip Arthroplasty – Surgical Infections
- Time to Clinical Dryness and Wound Outcomes After Drainless DAA Total Hip Arthroplasty With Standardized Multilayer Symmetric PDS Plus Closure – Orthopedic Surgery
- Hip Abduction Can Be Considered the Sole Posterior Precaution Strategy to Lower the Rate of Impingement After Posterior Approach Total Hip Arthroplasty With Large Femoral Head – Journal of Arthroplasty
- A Protocol of Pose Avoidance in Place of Hip Precautions After Posterior-Approach Total Hip Arthroplasty May Not Increase Risk of Post-operative Dislocation – HSS Journal
نویسنده: دکتر مهرداد منصوری، فوق تخصص جراحی لگن و مفصل ران
مطالب این مقاله صرفا جنبهی اطلاعرسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیهی پزشک معالج نیست.



دیدگاهها