علت درد ران پا در زنان و مردان چیست؟ راهنمای کامل تشخیص و درمان

درد ران از شایعترین دردهای سیستم حرکتی بدن است و میتواند حاد یا مزمن باشد و در جلو، پشت، داخل یا خارج ران احساس شود. شایعترین علل آن تحریک عصب سیاتیک که از کمر منشا میگیرد و آسیب عضلات ران یعنی چهارسر، همسترینگ یا ادکتور است.

سایر علل شامل سندروم ایلیوتیبیال باند، مشکلات خود مفصل ران، اختلال خونرسانی عروقی، فشار روی عصب رانی که باعث مرالژی پارستتیکا میشود، شکستگیهای استرسی، عفونت، تومورها و مشکلات داخلی مانند فتق کشاله ران یا مشکلات رحم و تخمدان است.

تشخیص علت دقیق نیازمند بررسی توسط متخصص ارتوپدی است چون درمان مشترکی برای همه انواع درد ران وجود ندارد. علائم همراه مانند بدتر شدن درد با فعالیت، انتشار درد از کمر، خشکی حرکات یا سوزش و بیحسی به تشخیص کمک میکنند.

در خانمها بورسیت خارج ران، دردهای دوران بارداری، مشکلات رحم و تخمدان و شکستگیهای ناشی از پوکی استخوان علل شایعتری هستند. سمت چپ یا راست بودن درد علت را عوض نمیکند، ولی درد یک طرفه یا دوطرفه برای پزشک سرنخ مهمی است.

مراجعه فوری به پزشک لازم است اگر درد ران با ضعف یا بیحسی اندام، اختلال کنترل ادرار یا مدفوع، ناتوانی در راه رفتن، تب یا تورم همراه باشد.

---

درد ران یکی از شایعترین دردها در سیستم حرکتی بدن انسان است. درد ران پا میتواند بصورت حاد بوجود آید یا ممکن است بصورت مزمن و در طول زمان طولانی ایجاد شود. میتواند در نواحی مختلف ران باشد. این درد ممکن است در جلو یا عقب ران احساس شود یا ممکن است در سطح خارجی یا داخلی ران باشد.

علت درد ران پا متفاوت است. میتواند به علت یک آسیب حاد و شدید مانند شکستگی باشد یا ممکن است به علت یک مشکل طبی معمولی مثلا همراه با عادات ماهانه ایجاد شود. درد ران به هر علتی که باشد آزار دهنده بوده و میتواند مانعی جدی در انجام فعالیت های روزمره باشد.

درد ران پا میتواند به تنهایی باشد ولی معمولا همراه با درد مفاصل اطراف است یعنی در غالب اوقات زانو یا لگن یا کمر هم درد دارد.

بررسی افتراقی درد ران در بزرگسالان هم نشان میدهد محل دقیق درد، یعنی جلو، پشت یا خارج ران، مهمترین سرنخ برای رسیدن به تشخیص درست است.

علت درد ران پا متعدد است. این درد میتواند به علت مشکلاتی در استخوان یا عضلات ران، به علت اختلال در عملکرد عروق یا اعصاب ران یا به علت بروز مشکل در مفصل ران بوجود آید.

برای درمان درد ران پا ابتدا باید علت آن به توسط متخصص ارتوپدی مشخص شود و بعد برحسب علت، درمان متناسب با آن را انجام داد. پس درمان مشترکی برای همه دردهای ران وجود ندارد.

در زیر در مورد این دردها بیشتر یاد خواهیم گرفت.

درد ران پا به علت تحریک عصب

به جرات میتوان گفت شایعترین علت درد ران تحریک عصب است. عصب هایی که از ستون مهره و از کمر خارج میشوند ممکن است به علت بیماری هایی مانند هرنی در دیسک کمری یا تنگی در کانال کمری تحت فشار قرار بگیرند. نتیجه این فشار احساس درد در ران است.

به این نوع درد سیاتیک میگویند چون معمولا براثر تحریک ریشه های عصبی ایجاد میشود که عصب سیاتیک را درست میکنند.

سیاتیک بصورت دردی است که از ران به ساق امتداد میابد. دردهای سیاتیکی معمولا در پشت ران احساس میشوند ولی برحسب اینکه چه ریشه عصبی تحریک شده است ممکن است در قسمت خارجی یا حتی جلوی ران هم حس شوند.

برای مطالعه بیشتر در مورد سیاتیک به این مقاله مراجعه کنید.

درد ران پا به علت آسیب عضلات

درد عضلات ران میتوانند با دو مکانیسم ایجاد شوند. یکی کشیده شدن این عضلات و دیگری پارگی کامل آنها. عضلات چهارسر در جلوی ران، عضلات همسترینگ در پشت ران و یا عضلات ادکتور در سطح داخلی ران هر کدام به تنهایی یا با هم میتوانند در حین ورزش یا حوادث کاری یا سوانح دچار کشیدگی یا پارگی شوند.

مهمترین علامت این آسیب ها احساس درد در ران است. کشیدگی یا پارگی در عضلات چهارسر ران موجب احساس درد در جلوی ران میشود. آسیب عضلات همسترینگ دردی در پشت ران بوجود میاورد و کشیدگی یا پارگی عضلات ادکتور یا نزدیک کننده ران موجب بروز درد در سطح داخلی ران یا کشاله ران میگردد.

برای مطالعه بیشتر در مورد درد عضلات ران ناشی از کشیدگی در عضله چهار سر ران به این مقاله و برای مطالعه در مورد پارگی آن به این مقاله مراجعه کنید.

برای مطالعه در مورد درد عضلات ران ناشی از کشیدگی در عضلات همسترینگ در پشت ران به این مقاله مراجعه کنید.

درد ران پا به علت سندروم ایلیوتیبیال باند

ایلیوتیبیال باند یک نوار بافتی کلفت و قوی است که در سطح خارجی ران قرار داشته و از لگن تا زیر زانو امتداد میابد. حوادث ورزشی و یا آسیب های حین کار میتوانند موجب کشیدگی این بافت شوند. مهمترین علامت این کشیدگی احساس درد در سطح خارجی ران است.

برای مطالعه بیشتر در مورد سندرم ایلیوتیبیال باند به این مقاله مراجعه کنید.

درد ران پا به علت مشکلات مفصل ران

هر دردی و به هر علتی که در مفصل ران ایجاد شود میتواند در ران احساس شود. یعنی درد میتواند در کشاله ران احساس شده و به جلوی ران تیر بکشد ولی ممکن است بدون احساس درد در خود مفصل ران، درد تنها در جلوی ران احساس گردد.

بطور مثال سائیدگی در مفصل ران، شکستگی های این مفصل، سیاه شدگی در سر استخوان ران یا عفونت های مفصل ران همگی میتوانند موجب بروز درد ران شوند. کلا هر دردی که بتواند در کشاله ران ایجاد شود میتواند بجای کشاله ران در جلوی ران احساس شود.

برای مطالعه بیشتر در مورد علل درد در کشاله ران به این مقاله مراجعه کنید.

درد ران به علت مشکلات خونرسانی به ران

مشکلات عروق خونی ران میتوانند موجب بروز درد در آن شوند. دو علت مهم برای این مشکلات یکی تنگ شدن عروق و دیگری ایجاد لخته خون در مسیر رگ ها است.

درد ناشی از مشکلات عروقی به علت کاهش رسیدن اکسیژن به بافت عضلانی ایجاد میشود. از خصوصیات درد ران با منشا عروقی این است که شدت درد هنگام فعالیت بدنی و با راه رفتن افزایش میابد.

درد ران به علت مشکلات عصب رانی

عصب حسی ران از جلوی ران عبور میکند و تحت فشار قرار گرفتن این عصب به هر علتی میتواند موجب بروز درد روی ران پا شود.

این درد معمولا همراه با احساس سوزش یا داغی در پوست جلوی ران است. درد جلوی ران پا به علت فشار به عصب رانی را مرالژی پارستتیکا میگویند.

علائم مرالژی پارستتیکا در برخی بیماران با برداشتن فشار موضعی مانند کمربند یا لباس تنگ در کشاله ران بهبود مییابد.

برای مطالعه بیشتر در مورد بیماری مرالژی به این مقاله مراجعه کنید.

درد استخوان ران به علت شکستگی استرسی

ران بزرگترین و محکم ترین استخوان بدن است. با این حال ممکن است به علت ضربات مکرر ورزشی یا کاری دچار شکستگی های مویی شود که به آن شکستگی استرسی میگویند.

تمرینات شدید ورزشی یا نظامی میتواند موجب شکستگی استرسی ران شود. همچنین افراد مبتلا به پوکی استخوان بیش از دیگران در معرض ابتلا به این بیماری هستند.

طبق بررسی علل درد ران و ساق در ورزشکاران، شکستگی استرسی یکی از چهار علت اصلی این نوع درد در کنار آسیب عضله یا تاندون، سندروم استرس تیبیا و سندروم کمپارتمان فعالیتی است.

علامت عمده شکستگی استرسی ران احساس درد استخوان ران در عمق ران یا در کشاله ران است که بخصوص در هنگام ورزش و فعالیت بدنی افزایش میابد. شروع درد ناشی از این شکستگی مانند شکستگی های دیگر حاد نیست و بصورت تدریجی و مزمن است.

برای مطالعه بیشتر در مورد شکستگی های استرسی به این مقاله مراجعه کنید.

درد ران پا به علت عفونت

عفونت در هر قسمتی از ران میتواند موجب درد آن شود. این عفونت میتواند در بافت های نرم مانند عضلات باشد یا در استخوان ران ایجاد شود که به آن استئومیلیت ران میگویند.

درد ران پا به علت تومورها

تومورهای استخوان ران یا تومورهای بافت نرم ران چه خوش خیم و چه بدخیم میتوانند موجب درد ران شوند. درد این تومورها بسته به محل آنها میتواند در هر ناحیه ای از ران احساس شود.

درد ران به علت مشکلات داخلی

درد ران پا ممکن است به عللی خارج از محوطه ران ایجاد شود. شایعترین این علل عبارتند از

• درد هرنی یا فتق در ناحیه کشاله ران یا در خود ران
• درد بیماری های بیضه در آقایان مانند دردهای ناشی از واریکوسل یا پیچش بیضه
• درد مشکلات رحم و تخمدان در خانمها و دردهای قاعدگی
• درد ناشی از انسداد مجاری ادراری مثلا به علت سنگ های سیستم ادراری
• این درد ها معمولا در سطح داخلی ران احساس میشوند.

در دوران بارداری، معمولا در سه ماهه دوم یعنی هفته 14 تا 27، کشیده شدن رباط گرد رحم به دلیل بزرگ شدن رحم میتواند درد تیر کشنده یا گرفتگی مبهمی در پایین لگن یا کشاله ران ایجاد کند.

علت درد ران پا در زنان چیست

بیشتر علل درد ران در زنان و مردان یکسان است، ولی چند علت در خانمها شایعتر است یا فقط در آنها دیده میشود. بارداری، مشکلات رحم و تخمدان، پوکی استخوان و التهاب بورس خارج ران مهمترین آنها هستند.

درد خارج ران که روی برجستگی بالای استخوان ران احساس میشود در خانمها بسیار شایعتر است. برای مطالعه بیشتر در مورد بورسیت تروکانتر به این مقاله مراجعه کنید.

در یک مطالعه روی 3026 نفر بین 50 تا 79 سال، درد بورس خارج ران در 15 درصد زنان و فقط در 6.6 درصد مردان مشاهده شد.

در دوران بارداری درد کمری و لگنی بسیار شایع است و میتواند به پشت ران هم تیر بکشد. کشیده شدن رباط گرد رحم که در بالا گفته شد هم درد کشاله و داخل ران ایجاد میکند.

طبق بررسی مطالعات قبلی حدود 45 درصد زنان باردار و 25 درصد زنان بعد از زایمان درد کمری و لگنی دارند و این درد در حدود 8 درصد آنها ناتوانی شدید ایجاد میکند.

در خانمهای بعد از یائسگی پوکی استخوان احتمال شکستگی استرسی و شکستگی گردن ران را بالا میبرد. پس درد عمقی ران یا کشاله که با راه رفتن بدتر میشود در این سن باید جدی گرفته شود.

دردهای رحم و تخمدان مثل اندومتریوز، کیست تخمدان و دردهای قاعدگی هم میتوانند به کشاله و داخل ران منتشر شوند. این دردها معمولا همراه با سیکل ماهانه کم و زیاد میشوند.

علت درد پا از ران تا مچ چیست

علت درد ران و ساق پا معمولا تحریک عصب سیاتیک است. پس دردی که تیر میکشد و از بالا به پایین اندام میاید در غالب اوقات منشا عصبی دارد و علت آن را باید در مشکلات ستون مهره جستجو کرد. علت درد پا از ران تا مچ پا معمولا مشکلاتی مانند دیسک کمر یا تنگی در کانال نخاعی است.

اگر درد از پشت ران به پشت ساق و کف پا برسد معمولا ریشه S1 تحت فشار است و اگر از خارج ران به جلوی ساق و روی پا برود بیشتر ریشه L5 درگیر است. این الگو به پزشک کمک میکند سطح دیسک درگیر را حدس بزند.

همه دردهای ران تا مچ عصبی نیستند. دردی که با راه رفتن شروع میشود و با ایستادن و استراحت کم میشود ممکن است از تنگی عروق باشد. درد همراه با تورم و گرمی ساق و ران هم ممکن است نشانه لخته در ورید عمقی باشد که مراجعه فوری میخواهد.

علت درد ران پا سمت چپ یا راست چیست

این سوال خیلی از بیماران است. نکته مهم این است که علل درد ران پای چپ با علل درد ران پای راست هیچ فرقی با هم ندارند. جهت درد در تشخیص علت درد به پزشک کمک نمیکند. پس علت درد ران پا سمت راست و چپ یکی است و پزشک در بررسی خود به سمت درد کاری ندارد.

آنچه برای پزشک اهمیت دارد این است که درد فقط در یک ران است یا در هر دو ران. درد یک طرفه که از کمر شروع میشود معمولا به علت فشار دیسک بر ریشه عصبی همان سمت است. درد هر دو ران که با راه رفتن بیشتر میشود و با نشستن و خم شدن به جلو کم میشود بیشتر به تنگی کانال نخاعی فکر میاندازد.

علت درد پشت ران پا چیست

علت درد پشت ران پا بیشتر تحریک ریشه S1 عصبی است که از بین مهره پنجم کمری و اول خاجی خارج میشود. دیسک بین این دو مهره شایعترین دیسکی است که دچار مشکل میشود و وقتی دیسک به ریشه عصبی پشت خودش فشار میاورد بیمار دردی در پشت ران و در کنار ساق خودش حس میکند. حالا این میتواند بصورت مثلا درد پشت ران چپ یا راست باشد یا بصورت درد پشت ران و زانو باشد که به ساق هم تیر میکشد.

تشخیص علت درد ران پا

درد ران پا میتواند با علائم دیگری همراه باشد. وجود این علائم به پزشک کمک میکند تا منشا و علت درد ران پا را بهتر تشخیص دهد. مهمترین این علائم عبارتند از

• افزایش درد ران پا در هنگام فعالیت های بدنی
• شروع درد در کمر و انتشار آن به ران
• خشکی حرکات ران
• گزگز و احساس سوزش در ران
• احساس بیحسی در ران

چه موقع برای درمان درد ران پا باید به سرعت به پزشک مراجعه کنیم

اگر شدت درد ران کم باشد ممکن است بتوان برای کاهش آن از داروهای ضد التهاب و استامینوفن استفاده کرد ولی درمان درد را پا در خانه همیشه امکان پذیر نیست.

در غالب اوقات پزشک ابتدا باید علت درد ران را مشخص کند تا بتواند درمان متناسب با آن را شروع کند.

اگر همراه با درد ران پا هر کدام از علائم یا شرایط زیر وجود داشت باید بصورت اورژانس و در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید

• احساس ضعف و بیحسی در اندام تحتانی، اختلال در کنترل ادرار یا مدفوع
• عدم توانایی در وزن گذاشتن روی پا و راه رفتن
• همراهی درد ران پا با تب
• تورم ران

درمان گرفتگی عضلات ران پا

از علل شایع درد عضلات ران پا گرفتگی عضلات است. وقتی گرفتگی و درد بصورت حاد ایجاد میشود کمپرش سرد بر روی عضله میتواند از شدت درد کم کند ولی وقتی از گرفتگی عضله چند روز گذشته باشد میتواند برای کاهش درد از یک کیسه آب گرم یا حوله برقی برای گرم کردن موضع درد استفاده کرد.

استراحت برای چند روز معمولا میتواند درد ناشی از گرفتگی را بسرعت کم کند. در این چند روز میتواند برای کمک به کاهش درد از داروهای ضد التهاب و از استامینوفن استفاده کرد.

منابع علمی این مقاله

• بررسی درد رباط گرد رحم در بارداری – Cleveland Clinic
• Hip Pain in Adults: Evaluation and Differential Diagnosis – American Family Physician
• Differential diagnosis of leg pain in the athlete – JAPMA
• Meralgia paresthetica in differential diagnosis of low-back pain – Clinical Journal of Pain
• Pain in Upper Thigh: Possible Causes, Symptoms, and Treatment – Healthline
• Greater trochanteric pain syndrome: epidemiology and associated factors – Archives of Physical Medicine and Rehabilitation
• Pregnancy-related pelvic girdle pain (PPP), I: Terminology, clinical presentation, and prevalence – European Spine Journal