علل درد کشاله ران در زنان و مردان و زمان مراجعه به پزشک

کشاله ران محل اتصال شکم به ران و درست در جلوی مفصل ران است، پس منطقی است بیشترین علل درد کشاله ران خود مفصل ران باشد. شایع‌ترین علت آرتروز و ساییدگی مفصل ران است.

سایر علل ارتوپدی شامل روماتیسم (روماتیسم مفصلی، اسپوندیلیت انکیلوزان)، عفونت مفصل ران، نکروز سر استخوان ران، پوکی استخوان گذرای لگن، گیر کردن مفصل ران (ایمپینجمنت) که می‌تواند به پارگی لابروم منجر شود، شکستگی‌های حاد یا استرسی لگن، تحریک عصب رانی (مرالژی)، کشیدگی تاندون‌های ادکتور یا ایلیوپسواس، و تومورهای ناحیه لگن هستند.

علل غیرارتوپدی شامل هرنی معمولی، فتق ورزشی، و بیماری‌های سیستم ادراری-تناسلی و گوارشی است.

در زنان، مشکلات قاعدگی، بیماری‌های التهابی لگن، آندومتریوز، عفونت ادراری و کیست تخمدان از علل مهم درد کشاله ران هستند و معمولا با درد دوطرفه و درد زیر شکم همراه‌اند. مانند درد لگن، سمت چپ یا راست بودن درد کشاله ران به تشخیص علت کمکی نمی‌کند.

در سمت راست، آپاندیسیت، پیچ خوردگی تخمدان و حاملگی خارج رحمی را نباید از قلم انداخت. در بارداری شایع‌ترین علت کشیده شدن رباط گرد رحم است که خطری ندارد. در کودکان درد مفصل ران اغلب به زانو منتقل می‌شود و سینوویت گذرا شایع‌ترین علت آن است.

درمان قطعی وابسته به یافتن علت اصلی است، درمان‌های خانگی مانند استراحت، گرما و داروهای ضد التهاب می‌توانند موقتا درد را کاهش دهند.

درد کشاله ران در جلوی لگن احساس میشود یعنی جایی که شکم به ران متصل میگردد. این درد علل متفاوتی دارد.

در غالب موارد علت درد کشاله ران مربوط به سیستم حرکتی بدن است ولی میتواند بدنبال بعضی بیماری های دیگر در سیستم ادراری یا گوارشی هم ایجاد شود.

در این مقاله تمامی عللی که میتوانند موجب این دردها شوند مورد بحث و بررسی قرار میگیرند.

کشاله ران کجاست

کشاله ران جایی است که تنه به ران ها متصل میشود. پس در بالای هر ران و در محل اتصال به تنه کشاله ران قرار گرفته است که در واقع در جلوی مفصل ران است.

درد کشاله ران در واقع در زیر مجموعه دردهای لگنی قرار میگیرند. و منشا آن میتواند بسیاری از بافت هایی باشد که در این ناحیه هست.

از لحاظ ارتوپدی، مفصل ران و تاندون ها و عضلات و اعصاب اطراف آن مهمترین و شایعترین علت درد کشاله ران هستند ولی این دردها فقط به علت مشکلات ارتوپدی ایجاد نمیشوند.

بسیاری از بیماری ها و مشکلات سیستم تولید مثل در زنان و مردان میتوانند موجب درد شوند و درد آنها معمولا در همین ناحیه احساس میشود.

درد کشاله ران چیست

درد کشاله ران جزئی از اشکال درد در ناحیه لگن است که به علل گوناگونی بصورت حاد یا مزمن ایجاد میشود. بافت های زیادی در این ناحیه وجود دارند که میتوانند موجب بروز درد شوند. مهمترین انها مفصل ران است ولی استخوان ها و عضلات و تاندون ها و اعصاب این ناحیه هم میتوانند منشا درد باشند.

علت درد کشاله ران چیست

خیلی از بیماران میپرسند علت درد کشاله ران چیست و چه عللی باعث این درد میشوند. در زیر مهمترین آنها را به اختصار نام میبریم.

ساییده شدن مفصل ران

سائیدگی و خراب شدن مفصل ران مهم ترین و شایع ترین علت درد کشاله ران است.

این بیماری معمولا در سنین بالا و به علت خرابی غضروف این مفصل بوجود میاید ولی در سنین پائین یا میانسالی میتواند بعد از شکستگی های ناحیه استابولوم یا بدنبال دررفتگی مادرزادی در مفصل ران هم ایجاد شود.

سائیدگی و خراب شدن مفصل ران بجز درد کشاله ران معمولا موجب محدودیت حرکتی مفصل و لنگش و گاهی کوتاهی پا هم میشود.

بر پایه مرور بالینی که درد لگن را بر اساس ناحیه آناتومیک دسته‌بندی کرده است، دردی که در جلوی لگن و کشاله ران احساس می‌شود بیش از هر چیز به مشکلات داخل خود مفصل مانند آرتروز و پارگی لابروم مربوط است، در حالی که درد پشت لگن و باسن معمولا از سندرم پیریفورمیس، مفصل ساکروایلیاک یا رادیکولوپاتی کمری می‌آید.

روماتیسم

بعضی بیماریهای روماتیسمی مانند روماتیسم مفصلی یا اسپوندیلیت انکیلوزان میتوانند موجب التهاب مفصل ران شده و میتواند علت درد کشاله ران باشند. این درد معمولا همراه با محدودیت حرکتی است.

روماتیسم های مفصل ران معمولا به توسط متخصصین روماتولوژی درمان میشوند ولی در صورتی که منجر به خرابی مفصل شوند نیاز به عمل جراحی عوض کردن مفصل ران پیدا میکنند.

درد کشاله ران در عفونت مفصل ران

عفونت های مفصل ران بیشتر در کودکان ایجاد میگردند ولی در بالغین هم دیده میشوند. این عفونت میتواند موجب درد شدید و حاد کشاله ران شود.

در غالب اوقات شدت درد بسیار زیاد است و بیمار بصورت اورژانس به پزشک مراجعه میکند ولی در مواردی که عفونت مزمن باشد (مانند عفونت مفصلی در بیماری تب مالت) ممکن است تشخیص آن قدری مشکل شود.

درمان عفونت های مفصل ران معمولا عمل جراحی همراه با استفاده از آنتی بیوتیک است.

نکروز شدن سر استخوان ران

این بیماری معمولا به علت مصرف داروهای حاوی کورتون بوجود میاید میتواند علت درد کشاله ران باشد.

علت این بیماری قطع خونرسانی به سر استخوان ران است و التهاب ایجاد شده در مفصل ران متعاقب آن موجب احساس درد در کشاله ران میگردد.

این درد میتواند همراه با بد راه رفتن یا محدودیت حرکتی هم باشد. سیاه شدگی لگن در بسیاری موارد خود بخود خوب میشود ولی میتواند پیشرفت کرده و در دراز مدت موجب خراب شدن مفصل ران شود.

پوکی استخوان گذرای لگن

این بیماری با پوکی استخوان معمولی فرق دارد. علت آن ناشناخته است و موجب پوکی فقط در استخوان های اطراف مفصل ران میشود. در خیلی از افراد جوان و میانسال این بیماری علت درد کشاله ران است.

این بیماری در غالب موارد بطور خودبخودی خوب میشود ولی ممکن است پیشرفت کرده و در نهایت منجر به نکروز شدن سر استخوان ران گردد.

گیر کردن مفصل ران

گاهی اوقات تغییر شکل آناتومیک در لبه حفره استابولوم یا در سر و گردن استخوان ران میتواند موجب گیر کردن این دو استخوان به هم شود. این گیر یا ایمپینجمنت موجب احساس درد در کشاله ران میشود.

بیانیه اجماع بین‌المللی که 22 متخصص از 9 کشور آن را تدوین کرده‌اند تاکید می‌کند تشخیص سندرم گیر کردن مفصل ران فقط با وجود هم‌زمان علائم، نشانه‌های مثبت معاینه و یافته تصویربرداری گذاشته می‌شود و دیدن تغییر شکل استخوانی در عکس یک فرد بدون علامت به‌تنهایی بیماری محسوب نمی‌شود.

اگر گیر کردن این دو استخوان شدیدتر باشد میتواند موجب پاره شدن بافتی به نام لابروم در اطراف مفصل شود که این پارگی شدت درد را بیشتر میکند.

برای تایید پارگی لابروم، همان مرور بالینی ارزیابی درد لگن آرتروگرافی با ام‌آر‌آی را روش تشخیصی انتخابی معرفی می‌کند.

ایمپینجمنت و پاره شدن لابروم در صورتی که درمان نشوند میتوانند در نهایت موجب سائیده شدن مفصل ران شوند.

شکستگی در ناحیه لگن

گرچه شکستگی های شدید و حاد در استابولوم یا در سر و گردن استخوان ران میتوانند علت درد کشاله ران باشند ولی این شکستگی ها چنان درد شدیدی دارند که بیمار قادر به راه رفتن نیست و همراهان او را بصورت اورژانس به پزشک میرسانند. پس تشخیص آن در غالب اوقات به توسط پزشک داده میشود.

ولی نوعی دیگر از شکستگی های لگن به نام شکستگی های استرسی هستند که موجب بروز دردی مزمن در کشاله ران میشوند. شکستگی های استرسی معمولا در کسانی که استخوانی ضعیف دارند یا ورزش های شدید میکنند ایجاد میشود.

چون شکستگی استرسی در رادیوگرافی ساده اغلب دیده نمی‌شود، مرور بالینی ارزیابی بیمار مبتلا به درد لگن ام‌آر‌آی را برای پیدا کردن شکستگی‌های پنهان، شکستگی‌های استرسی و نکروز سر استخوان ران توصیه می‌کند.

این شکستگی ها معمولا در گردن استخوان ران یا در سمفیز پوبیس بوجود میایند.

اگر درد دقیقا روی خط وسط و در محل سمفیز پوبیس متمرکز باشد و با فشار روی همان نقطه بدتر شود، التهاب سمفیز پوبیس یا استئیت پوبیس هم باید در نظر گرفته شود.

تحریک عصب

تحریک عصب های جلوی لگن مانند عصب رانی میتواند علت درد کشاله ران باشد. در بیماری مرالژی پارستتیکا که به علت تحریک عصب حسی خارج ران بوجود میاید، درد سوزشی و بیحسی در جلو و خارج ران و گاهی کشاله ران احساس میشود.

تحریک این عصب معمولا به علت فشار موضعی بافت های اطراف آن یا استفاده از لباس های تنگ است.

ولی سوزش کشاله ران همیشه از عصب نیست. شایع ترین علت سوزش و خارش پوست کشاله ران، بخصوص در هوای گرم و در افراد چاق، عفونت قارچی پوست و التهاب ناشی از عرق و اصطکاک است که معمولا با قرمزی پوست همراه است و درمان آن با پزشک پوست است. سوزش هنگام ادرار هم بیشتر نشانه عفونت ادراری است.

کشیدگی تاندون ها

درد کشاله ران میتواند بدنبال حرکات بدنی و ورزشی شدید و به علت کشیده شدن تاندون های کشاله ران هم ایجاد شود. بخصوص حرکاتی که در آنها ران بشدت از بدن دور میشود میتواند موجب کشیده شدن تاندون عضلات ادکتور یا نزدیک کننده ران شود. این کشیدگی موجب التهاب تاندون شده که درد کشاله ران ایجاد میکند.

کشیدگی ادکتور شایع‌ترین منشا درد کشاله ران در ورزشکاران است. در ارزیابی 100 ورزشکار مبتلا به درد کشاله ران که 60 درصد آنها فوتبالیست بودند، درد با منشا ادکتور در 61 درصد بیماران دیده شد و درد با منشا استخوان پوبیس کمترین فراوانی یعنی 4 درصد را داشت.

همین موضوع در سطح جمعیتی هم دیده می‌شود. بررسی 34 مطالعه روی فوتبال بزرگسالان نشان داد آسیب کشاله ران 12.8 درصد کل آسیب‌های مردان و 6.9 درصد کل آسیب‌های زنان را می‌سازد.

درد ناشی از کشیدگی تاندون های جلو لگن معمولا با چند روز تا چند هفته استراحت و کاهش فعالیت های بدنی بهبود میابد.

تاندون دیگر که کشیدگی آن میتواند علت درد کشاله ران باشد تاندون عضله ایلیوپسواس است که بدنبال گیر کردن به لبه استخوان پوبیس لگن میتواند موجب بروز درد و احساس تقه و صدا در لگن شود.

گرفتگی کشاله ران با کشیدگی فرق دارد. در گرفتگی عضلات داخلی ران بطور ناگهانی سفت و دردناک میشوند، مثلا وسط ورزش، هنگام شنا یا حتی در خواب، و معمولا با کشش آرام و ماساژ در چند دقیقه تا چند ساعت برطرف میشوند. خستگی عضله، کم آبی بدن و گرم نکردن قبل از ورزش شایع ترین علل آن هستند.

اگر گرفتگی کشاله ران مرتب تکرار میشود یا بعد از آن درد تا چند روز باقی میماند، احتمال کشیدگی واقعی تاندون یا مشکل مفصل ران بیشتر است و باید بررسی شود. مطالب بیشتر درباره این آسیب را در مقاله کشیدگی عضلات کشاله ران بخوانید.

تومور های ناحیه لگن

تومورهای ناحیه لگن یا عفونت های بافت های کشاله ران میتوانند موجب احساس درد در این ناحیه شوند. تشخیص این بیماری ها نیاز به دانش تخصصی داشته و به توسط پزشک داده میشود.

درمان تومورهای این ناحیه در غالب موارد با عمل جراحی است. در تومورهای بدخیم ممکن است استفاده از شیمی درمانی یا رادیوتراپی هم لازم شود.

درد کشاله ران به علت هرنی یا فتق

هرنی یا فتق به علت ضعف عضلات دیواره عضلانی پائین شکم ایجاد میشود. بدنبال این ضعف، دیواره عضلانی در پائین شکم باز شده و محتویات شکم به جلوی آن جابجا میشوند.

از علائم این بیماری احساس درد در کشاله ران است. همراه با درد معمولا یک برجستگی در کشاله ران هم دیده میشود که معمولا با سرفه کردن بزرگتر میشود.

طبق راهنمای بین‌المللی درمان فتق کشاله ران که بر پایه 166 پرسش بالینی تدوین شده است، تشخیص این بیماری در اکثریت قاطع بیماران فقط با معاینه بالینی ممکن است و سونوگرافی به‌ندرت لازم می‌شود.

فتق علامت‌دار باید جراحی شود ولی فتق بدون علامت یا کم‌علامت در مردان را می‌توان تحت نظر گرفت، چون خطر عوارض اورژانسی آن پایین است. سالانه بیش از 20 میلیون عمل ترمیم فتق کشاله ران در دنیا انجام می‌شود.

ورم یا برجستگی کشاله ران نشانه چیست

شایع ترین علت برجستگی کشاله ران فتق است که با سرفه یا زور زدن بزرگتر و در حالت خوابیده کوچکتر میشود. علت شایع دیگر بزرگ شدن غدد لنفاوی کشاله ران است که معمولا به دنبال یک عفونت در پا، ناحیه تناسلی یا پوست کشاله ران ایجاد میشود و به شکل یک یا چند گلوله کوچک و گاهی دردناک زیر پوست حس میشود.

ورمی که بیش از دو سه هفته بماند، سفت و بدون درد باشد یا همراه با تب و کاهش وزن باشد باید حتما معاینه شود. برجستگی دردناکی که با فشار دادن به داخل برنمیگردد هم اورژانس است، چون ممکن است روده در فتق گیر افتاده باشد.

هرنی ورزشی

هرنی ورزشی معمولا در ورزش هایی مانند فوتبال یا دویدن ایجاد میشود. علت این بیماری هم ضعف دیواره عضلانی پائین شکم است ولی مانند فتق یا هرنی معمولی جابجایی در محتویات شکم ایجاد نشده و برجستگی در پائین شکم وجود ندارد.

در این بیماری کشیدگی عضلات ضعیف شده و تحریک اعصابی که در پائین شکم وجود دارند علت درد کشاله ران است.

در اجماع بین‌المللی دوحه درباره اصطلاحات و تعاریف درد کشاله ران در ورزشکاران که با حضور 24 متخصص از 14 کشور تدوین شد، این حالت زیر عنوان «درد کشاله ران با منشا اینگوینال» طبقه‌بندی می‌شود و تشخیص آن بر پایه شرح حال و معاینه است، نه تصویربرداری.

بیماری های سیستم ادراری و تناسلی

گاهی اوقات بیماری های سیستم ادراری مانند سنگ کلیه یا عفونت ادراری میتوانند موجب احساس درد در کمر و زیر شکم و کشاله ران شوند.

بیماری های سیستم تناسلی مردانه مانند التهاب بیضه یا پروستات، چرخش بیضه، تومورهای بیضه یا اپیدیدیمیت هم میتوانند علت درد کشاله ران باشد.

در میان این موارد فقط پیچ‌خوردگی بیضه یک اورژانس واقعی است. مروری که پنجره زمانی نجات بیضه را بررسی کرده است نشان می‌دهد معمولا 4 تا 8 ساعت بیشتر فرصت نیست و میزان برداشتن بیضه در بیماران عمل‌شده 42 درصد گزارش شده است.

بیماری های دستگاه گوارش مانند التهاب های روده کوچک یا بزرگ و یا التهاب غدد لنفاوی در ناحیه کشاله ران هم از دیگر علل احساس درد در پایین شکم و کشاله ران هستند.

آیا دیسک کمر می‌تواند علت درد کشاله ران باشد

یکی از پرتکرارترین سوال‌ها این است که آیا مشکل دیسک کمر می‌تواند خودش را به شکل درد کشاله ران نشان دهد. پاسخ کوتاه مثبت است، ولی این حالت شایع نیست و الگوی نسبتا مشخصی دارد که آن را از درد ارتوپدی خود مفصل ران جدا می‌کند.

در مطالعه‌ای که 512 بیمار مبتلا به فتق دیسک کمری را بررسی کرد، فقط 21 نفر یعنی 4.1 درصد از درد کشاله ران شکایت داشتند. همان مطالعه نشان داد این بیماران معمولا مسن‌تر بودند، کمردرد کمتری داشتند و دیسک درگیر بیشتر L4-L5 بود تا L5-S1، و شکل فتق هم بیشتر مرکزی بود تا کناری.

پس اگر فردی مسن با درد کشاله ران مراجعه کند و کمردرد بارزی نداشته باشد، دیسک کمر یکی از احتمالاتی است که نباید کنار گذاشته شود.

توضیح آناتومیک این موضوع هم روشن است. پژوهشی که مسیر رشته‌های عصبی دیسک کمری و پوست کشاله ران را مطالعه کرد نشان داد بخشی از سلول‌های عصبی گانگلیون ریشه خلفی رشته‌های دوشاخه‌ای دارند که هم‌زمان به دیسک کمری و به پوست کشاله ران می‌روند. یعنی مغز نمی‌تواند تشخیص دهد پیام درد از کدام‌یک آمده است و آن را به کشاله ران نسبت می‌دهد.

علت درد کشاله ران تا زانو چیست

انتشار درد از کشاله ران به سمت جلوی ران و تا بالای زانو یکی از الگوهای کلاسیک بیماری خود مفصل ران است و ربطی به زانو ندارد. علت آن این است که عصب ابتوراتور هم مفصل ران و هم ناحیه داخلی زانو را عصب‌دهی می‌کند.

این موضوع آن‌قدر گمراه‌کننده است که گاهی درمان اشتباه انجام می‌شود.

در بررسی 21 بیماری که با شکایت درد زانو ارجاع شده بودند ولی علت واقعی درد آنها مفصل ران بود، 12 نفر پیش از رسیدن به تشخیص درست تحت عمل جراحی زانو قرار گرفته بودند و 16 نفر تا حد استفاده از وسیله کمکی سنگین مانند ویلچر ناتوان شده بودند.

نکته عملی این است که در هر درد زانویی که با معاینه زانو توجیه نمی‌شود، باید مفصل ران هم معاینه شود.

علت درد کشاله ران در زنان چیست

بجز علل ارتوپدی که میتوانند در هر دو جنس موجب درد لگن شوند به علت وجود اندام های تولید مثل که درون حفره لگن جای گرفته است ممکن است علت درد کشاله ران در زنان در بعضی موارد کاملا مختص به خود ایشان باشد.

علت درد کشاله ران در زنان هر چه باشد از خصوصیات بارز آن اینست که معمولا بجز در کشاله ران در پایین شکم هم احساس میشود. پس اگر درد کشاله ران همراه با درد زیر شکم باشد احتمال زیادی دارد که به علت مشکلات زنانگی باشد.

همچنین بسیاری از عواملی که علت درد کشاله ران در زنان هستند معمولا درد دوطرفه ایجاد میکنند. پس دوطرفه بودن درد در جلوی لگن هم از نشانه هایی است که به نفع منشا درد از سیستم تولید مثل است.

مهمترین علت درد کشاله ران در زنان شامل موارد زیر میشود

مشکلات قاعدگی میتواند علت درد کشاله ران سمت چپ در زنان باشد

تقریبا همه زنان دردهای قاعدگی را در طول عمر خود تجربه میکنند. علت اصلی این دردها انقباضات رحم در زمان قاعدگی است که بدن آن را برای دفع بافت های آزاد شده از پوشش داخلی رحم انجام میدهد. البته این دردها میتوانند در سمت چپ یا راست یا هر دو طرف باشند و معمولا با درد پایین شکم همراه هستند.

درد تخمک گذاری میتواند علت درد کشاله ران در زنان باشد

بعضی زنان در وسط سیکل قاعدگی، یعنی حدود دو هفته قبل از قاعدگی بعدی، یک درد یک طرفه در پایین شکم و کشاله ران حس میکنند که از چند ساعت تا یکی دو روز طول میکشد. این درد هنگام آزاد شدن تخمک از تخمدان ایجاد میشود و ممکن است هر ماه سمت آن عوض شود.

درد تخمک گذاری بی خطر است و معمولا با گرما و مسکن ساده بهتر میشود. ولی اگر درد شدید بود یا با تب، خونریزی غیرعادی یا عقب افتادن قاعدگی همراه بود باید بررسی شود.

بیماری های التهابی لگن میتواند علت درد کشاله ران سمت راست در زنان باشد

این بیماری ها به علت عفونت در رحم و گاهی تخمدان یا لوله های فالوپ ایجاد میشوند و معمولا از راه ارتباط جنسی منتقل میگردند. این بیماری ها میتوانند موجب تب و ترشحات غیرعادی واژینال و درد در موقع رابطه جنسی هم بشوند. درد میتواند در پایین شکم و در سمت راست یا چپ کشاله ران احساس شود.

مرور بالینی ارزیابی درد حاد لگنی در زنان گزارش می‌کند حدود 15 درصد عفونت‌های کلامیدیایی درمان‌نشده به بیماری التهابی لگن ختم می‌شوند، و همین مرور بیماری التهابی لگن را در گروه وضعیت‌های فوری زنان قرار می‌دهد.

آندومتریوز میتواند علت درد کشاله ران سمت چپ در زنان باشد

در این بیماری بافتی شبیه به بافت پوشش داخلی رحم در نقاطی که نباید باشد مانند تخمدان و لوله های فالوپ یا حتی محوطه داخلی شکم رشد میکند. درد ناشی از این بیماری در زمان قاعدگی بیشتر میشود ولی میتواند همیشگی هم باشد. درد معمولا در زیر شکم و لگن حس میشود و میتواند موجب کمردرد هم بشود.

آندومتریوز نادر نیست. برگه اطلاعات سازمان جهانی بهداشت درباره آندومتریوز تخمین می‌زند حدود 10 درصد زنان در سنین باروری یعنی نزدیک به 190 میلیون نفر در دنیا به آن مبتلا هستند و میانگین زمان تا رسیدن به تشخیص بین 4 تا 12 سال است.

عفونت ادراری میتواند علت درد کشاله ران سمت چپ در زنان باشد

عفونت ادراری از دلایل شایع علت درد کشاله ران در زنان است. این بیماری معمولا همراه با سوزش ادرار و تکرر ادرار و گاهی درد در پایین شکم و لگن است.

کیست تخمدان میتواند علت درد کشاله ران سمت چپ در زنان باشد

کیست های تخمدان شایع و غالبا بدون علامت هستند ولی گاهی اوقات پاره میشوند و موجب بروز درد در پایین شکم و درد در کشاله ران در ناحیه لگن میشوند که میتواند در سمت چپ یا راست کشاله ران احساس شود.

مرور بالینی ارزیابی درد حاد لگنی در زنان پارگی کیست تخمدان و پیچ‌خوردگی ضمائم را جزو وضعیت‌های فوری می‌داند و سونوگرافی ترانس‌واژینال را اولین روش تصویربرداری معرفی می‌کند.

علت درد کشاله ران سمت راست در زنان چیست

لگن یک ساختمان کاملا متقارن است و استخوان و محتویات آن در سمت چپ و راست یکی هستند.

بجز آپاندیس که در سمت راست قرار دارد بقیه اعضاء داخل لگن متقارن هستند. پس بیماری ها و علت درد کشاله ران و استخوان آن در سمت راست یا چپ تفاوتی با هم ندارند.

در زنان درد کشاله ران میتواند به همان علتی که در مردان ایجاد میشود بوجود آید. علاوه براین بیماری های سیستم تولید مثل زنانه که در بالا توضیح دادیم هم میتواند علت بروز درد در زنان باشد.

این بیماری ها میتوانند در سمت چپ یا راست لگن و کشاله های ران ایجاد شده و درد ایجاد کنند. پس در بیشتر بیماری ها سمت درد به تشخیص کمکی نمیکند.

با این حال چند علت مهم هست که فقط یا بیشتر در سمت راست ایجاد میشوند و در درد کشاله ران سمت راست باید به آنها فکر کرد:

• آپاندیسیت: دردی که اغلب از اطراف ناف شروع میشود و به پایین و سمت راست شکم میرسد، همراه با بی اشتهایی، تهوع و تب، و با راه رفتن و سرفه بیشتر میشود. آپاندیسیت اورژانس جراحی است.
• پیچ خوردگی تخمدان: درد ناگهانی و بسیار شدید یک طرفه همراه با تهوع و استفراغ. در سمت چپ روده بزرگ فضای کمتری برای چرخش تخمدان باقی میگذارد و به همین دلیل پیچ خوردگی تخمدان در سمت راست بیشتر دیده میشود.
• حاملگی خارج رحمی: درد یک طرفه زیر شکم و کشاله ران در زنی که قاعدگی اش عقب افتاده، بخصوص همراه با لکه بینی، باید فورا بررسی شود.
• سنگ حالب سمت راست: درد شدید و موجی که از پهلو به کشاله ران و ناحیه تناسلی تیر میکشد.

اگر درد کشاله ران سمت راست ناگهانی و شدید است یا با تب، تهوع، استفراغ یا عقب افتادن قاعدگی همراه است، به اورژانس مراجعه کنید. دردی که تدریجی شروع شده و با راه رفتن و حرکت دادن پا بدتر میشود بیشتر منشا ارتوپدی دارد.

علت درد کشاله ران در بارداری چیست

علت درد کشاله ران در بارداری معمولا ناشی از فشار رحم بزرگ شده به اعصاب لگن است. گاهی اوقات کیست های تخمدانی و یا عفونت های ادراری در زمان بارداری هم میتوانند موجب این دردها شوند. درد کشاله ران در بارداری غالبا همراه با کمردرد است.

شایع ترین علت درد کشاله ران در بارداری کشیده شدن رباط گرد رحم است. این رباط ها رحم را به کشاله ران وصل میکنند و با بزرگ شدن رحم کشیده میشوند. درد آن تیز و کوتاه است و معمولا با حرکت ناگهانی، بلند شدن از جا، سرفه یا عطسه ایجاد میشود و بیشتر از ماه چهارم بارداری به بعد دیده میشود. این درد خطری ندارد و با آرام تغییر وضعیت دادن و استراحت بهتر میشود.

علت دیگر، شل شدن مفصل جلوی لگن یعنی سمفیز پوبیس است که درد را در وسط و جلوی لگن و کشاله ران ایجاد میکند و با راه رفتن و بالا رفتن از پله بیشتر میشود. ولی درد شدید و یک طرفه، یا دردی که با خونریزی، تب یا انقباضات منظم رحم همراه است را باید فورا به پزشک اطلاع داد.

علت درد کشاله ران در کودکان چیست

در کودکان علل درد کشاله ران با بزرگسالان فرق دارد و به سن کودک بستگی دارد. نکته مهم این است که درد مفصل ران در کودک اغلب به زانو منتقل میشود و کودک به جای کشاله ران از درد زانو شکایت میکند.

• سینوویت گذرای مفصل ران: شایع ترین علت لنگش و درد کشاله ران در کودکان کم سن، معمولا بعد از یک سرماخوردگی، که در چند روز تا یکی دو هفته خوب میشود.
• بیماری پرتس: بیشتر در کودکان سنین دبستان، با لنگش و درد خفیفی که هفته ها طول میکشد.
• لغزش سر استخوان ران: در نوجوانان، بخصوص نوجوانان چاق، با درد کشاله ران یا زانو و لنگش.
• عفونت مفصل ران: درد شدید، تب و خودداری کامل کودک از گذاشتن وزن روی پا. این حالت اورژانس است.
• در پسران، درد ناگهانی کشاله ران همراه با درد بیضه ممکن است پیچ خوردگی بیضه باشد که آن هم اورژانس است.

هر درد کشاله ران یا لنگشی در کودک که بیش از چند روز طول بکشد یا با تب همراه باشد باید توسط پزشک معاینه شود.

علت درد کشاله ران در مردان چیست

در مردان بیشتر علل درد کشاله ران همان علل ارتوپدی است که در بالا توضیح داده شد، ولی چند بیماری وجود دارد که فقط در مردان دیده می‌شود و می‌تواند دقیقا همان نقطه‌ای را دردناک کند که مفصل ران هم درد می‌کند.

تفکیک این موارد از درد ارتوپدی در غالب اوقات با یک معاینه ساده ممکن است و نیازی به تصویربرداری پیچیده ندارد.

شایع‌ترین علت اختصاصی مردان فتق کشاله ران است. جنس مذکر خودش یکی از عوامل خطر شناخته‌شده این بیماری است و سالانه بیش از 20 میلیون عمل ترمیم فتق کشاله ران در دنیا انجام می‌شود.

طبق راهنمای بین‌المللی درمان فتق کشاله ران که 88 توصیه بالینی را جمع‌بندی کرده است، تشخیص فتق کشاله ران در اکثریت قاطع بیماران فقط با معاینه بالینی ممکن است و سونوگرافی به‌ندرت لازم می‌شود.

همین راهنما توصیه می‌کند فتق علامت‌دار جراحی شود ولی فتق بدون علامت در مردان را می‌توان تحت نظر گرفت، چون خطر بروز عوارض اورژانسی در آن پایین است.

علت دوم که هرگز نباید فراموش شود پیچ‌خوردگی بیضه است. این بیماری در پسران زیر 18 سال با شیوع سالانه 3.8 در هر 100000 نفر دیده می‌شود و 10 تا 15 درصد موارد درد حاد کیسه بیضه را می‌سازد.

اهمیت آن در زمان است. یک مطالعه که فاصله زمانی نجات بیضه را بررسی کرده است نشان می‌دهد معمولا فقط 4 تا 8 ساعت فرصت هست تا آسیب دائمی بر اثر نرسیدن خون به بیضه رخ دهد، و در همان مطالعه احتمال نیاز به برداشتن بیضه در کسانی که تحت عمل قرار گرفته‌اند 42 درصد گزارش شده است.

پس درد ناگهانی و شدید کشاله ران همراه با درد بیضه در یک مرد جوان یک وضعیت اورژانس جراحی است، نه یک کشیدگی عضلانی.

در مردان ورزشکار احتمال منشا ارتوپدی به‌مراتب بیشتر است. بررسی 34 مطالعه روی فوتبال حرفه‌ای نشان داد آسیب کشاله ران در مردان 12.8 درصد کل آسیب‌ها را می‌سازد در برابر 6.9 درصد در زنان، و نرخ بروز آن در مردان 0.83 در هر 1000 ساعت بازی است در برابر 0.35 در زنان، یعنی بیش از دو برابر.

تشخیص درد کشاله ران چگونه انجام می‌شود

چون فهرست علل درد کشاله ران بلند است، مسیر تشخیص از شرح حال و معاینه شروع می‌شود و تصویربرداری فقط برای تایید یا رد یک احتمال مشخص به کار می‌رود. ترتیب این مراحل اهمیت دارد و پرش مستقیم به ام‌آر‌آی معمولا کمکی نمی‌کند.

یک مرور بالینی که روش بررسی درد لگن را بررسی کرده است توصیه می‌کند اولین تصویربرداری یک رادیوگرافی ساده شامل نمای قدامی‌خلفی از کل لگن به‌علاوه نمای لترال قورباغه‌ای از سمت علامت‌دار باشد.

اگر شرح حال و رادیوگرافی ساده تشخیص را روشن نکرد، ام‌آر‌آی مرحله بعد است و به‌ویژه برای پیدا کردن شکستگی‌های پنهان، شکستگی‌های استرسی و نکروز سر استخوان ران ارزش دارد. برای پارگی لابروم، همان مرور آرتروگرافی با ام‌آر‌آی را روش انتخابی می‌داند.

یک نکته مهم این است که دیدن یک یافته در عکس به‌تنهایی تشخیص نیست.

بیانیه اجماع بین‌المللی درباره سندرم گیر کردن مفصل ران که 22 متخصص از 9 کشور آن را تدوین کرده‌اند صریح می‌گوید تشخیص فقط وقتی گذاشته می‌شود که هر سه مورد با هم وجود داشته باشند: علائم متناسب، نشانه‌های مثبت در معاینه، و یافته تصویربرداری. تغییر شکل استخوانی بدون علامت یک بیماری نیست.

نکته دوم اینکه پیدا کردن یک علت به معنای پایان کار نیست.

در مطالعه‌ای که 100 ورزشکار مبتلا به درد کشاله ران را به‌صورت چندتخصصی ارزیابی کرد، در 44 درصد بیماران بیش از یک علت هم‌زمان پیدا شد. پس اگر درد بعد از درمان یک علت باقی ماند، معنایش لزوما اشتباه بودن تشخیص اول نیست.

درمان درد کشاله ران چیست

درد کشاله ران یک بیماری نیست که درمان خاصی داشته باشد بلکه یک علامت است. این علامت همانطور که در این مقاله یاد گرفتیم میتواند به علل بیماری های گوناگونی ایجاد شده باشد. برای درمان طبی این درد باید ابتدا بیماری که درد را ایجاد کرده پیدا کرد تا بتوان درد را درمان کرد. این در تخصص پزشک است.

درمان خانگی درد کشاله ران

یک سری درمان خانگی درد کشاله ران هم وجود دارد که مردم میتوانند قبل از مراجعه به پزشک آنها را امتحان کنند. در خیلی از مواردی که علت درد از سیستم حرکتی است، این درمان ها میتوانند (حداقل موقتا) و تا حدودی شدت درد را کم کرده یا آن را تسکین دهند.

مهمترین آنها عبارتند از

• در بسیاری از موارد کاهش فعالیت بدنی و استراحت ممکن است بتواند شدت درد را کم کند.
• گرم کردن محل درد به توسط کیسه آب گرم یا یک حوله برقی یکی از راه های درمان خانگی درد کشاله ران است
• گاهی مواقع با مصرف داروهای ضد التهاب مانند بروفن یا سلکوکسیب ممکن است بتوان تا حدودی شدت درد را کاهش داد

برای درد کشاله ران به کدام پزشک مراجعه کنیم

درد کشاله ران یکی از معدود علائمی است که می‌تواند از چهار حوزه تخصصی کاملا متفاوت بیاید: ارتوپدی، اورولوژی، جراحی عمومی و زنان. علائم همراه درد معمولا مشخص می‌کند مسیر از کجا شروع شود.

قبل از انتخاب تخصص باید چند علامت هشدار را کنار گذاشت. این‌ها اورژانس هستند و مراجعه به آنها ساعتی است نه روزانه:

• درد ناگهانی و شدید بیضه در مردان، به‌خصوص در نوجوانان و جوانان. طبق مروری که پنجره زمانی نجات بیضه را بررسی کرده است معمولا 4 تا 8 ساعت بیشتر فرصت نیست و در همین بیماران میزان برداشتن بیضه 42 درصد گزارش شده است.
• درد شدید کشاله ران همراه با تب و ناتوانی از تحمل وزن روی پا، که می‌تواند نشانه عفونت مفصل ران باشد.
• درد لگنی حاد در یک زن در سنین باروری. مرور بالینی ارزیابی درد حاد لگنی در زنان حاملگی خارج رحمی، پارگی کیست تخمدان، پیچ‌خوردگی ضمائم و بیماری التهابی لگن را وضعیت‌های فوری می‌داند و اشاره می‌کند حدود 40 درصد حاملگی‌های خارج رحمی در همان مراجعه اول اشتباه تشخیص داده می‌شوند.
• یک برجستگی دردناک در کشاله ران که با فشار دادن جا نمی‌رود.

اگر هیچ‌کدام از این علائم نبود، این نقشه ساده کمک می‌کند:

• درد با راه رفتن، نشستن طولانی، چرخاندن پا یا بالا رفتن از پله بدتر می‌شود و مفصل ران محدودیت حرکتی دارد: متخصص ارتوپدی.
• درد بعد از یک حرکت ورزشی شروع شده و با کشش عضلات داخلی ران بدتر می‌شود: متخصص ارتوپدی یا پزشک طب ورزشی.
• درد همراه با سوزش ادرار، تکرر ادرار، خون در ادرار یا درد پهلو: متخصص اورولوژی.
• درد همراه با یک برجستگی که با سرفه بزرگ‌تر می‌شود: جراح عمومی.
• درد همراه با درد زیر شکم، ارتباط با قاعدگی، ترشح غیرعادی یا درد در رابطه جنسی: متخصص زنان.
• درد در چند مفصل، خشکی صبحگاهی طولانی و درد شبانه: متخصص روماتولوژی.

این نقشه جای معاینه را نمی‌گیرد و فقط برای انتخاب نقطه شروع است. مرور بالینی رویکرد ناحیه‌ای به درد لگن هم تاکید می‌کند که آزمون‌های معاینه بالینی به‌تنهایی برای بیشتر تشخیص‌ها حساسیت و ویژگی بالایی ندارند و باید در کنار شرح حال و تصویربرداری تفسیر شوند.

اگر درد بیشتر در خود لگن و مفصل ران است، فرق ارتوپد، فوق تخصص لگن و روماتولوژی در مقاله‌ی برای درد لگن به چه دکتری مراجعه کنیم توضیح داده شده است.

منابع علمی این مقاله

• Adductor Injuries in Athletes: Evidence-Based Treatment – The Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons
• Clinical examination of musculoskeletal groin pain: a simple protocol for hernia surgeons (Groin-MAP) – Hernia
• Meralgia paresthetica: from qualitative ultrasound assessment to quantitative multimodality imaging – Journal of Ultrasonography
• Doha agreement meeting on terminology and definitions in groin pain in athletes – British Journal of Sports Medicine
• Multidisciplinary Assessment of 100 Athletes With Groin Pain Using the Doha Agreement: High Prevalence of Adductor-Related Groin Pain in Conjunction With Multiple Causes – Clinical Journal of Sport Medicine
• The epidemiology of groin injury in senior football: a systematic review of prospective studies – British Journal of Sports Medicine
• Evaluation of the patient with hip pain – American Family Physician
• The Warwick Agreement on femoroacetabular impingement syndrome (FAI syndrome): an international consensus statement – British Journal of Sports Medicine
• Groin pain associated with lower lumbar disc herniation – Spine
• Dorsal root ganglion neurones with dichotomising afferent fibres to both the lumbar disc and the groin skin – The Journal of Bone and Joint Surgery (British volume)
• Don’t forget the hip! Hip arthritis masquerading as knee pain – Arthroplasty Today
• International guidelines for groin hernia management – Hernia
• Testicular torsion: diagnosis, evaluation, and management – American Family Physician
• Evaluation of Acute Pelvic Pain in Women – American Family Physician
• Endometriosis fact sheet – World Health Organization