
بعضی بیماران بعد از جراحی تعویض مفصل ران و وقتی که راه میروند ممکن است احساس کنند پایی که عمل کرده اند از پای سالم بلند تر است و این آنها را مضطرب میکند.
خیلی از بیماران قبل از جراحی احساس اختلاف در طول پاها ندارند و فقط برای رفع درد لگن جراحی میکنند. و حالا احساس میکنند بعد از جراحی با مشکل جدیدی روبرو هستند.
به راستی علت این احساس چیست. آیا پای بیمار واقعا بلند شده است. اگر اینطور است به چه علت و اگه نه چرا
جراح چگونه طول پا را کنترل میکند
علت اصلی که برای آن بیمار عمل تعویض مفصل لگن انجام میدهد خرابی مفصل ران است. مفصل ران که خراب میشود در بسیاری از بیماران این خرابی موجب کوتاهی استخوان هم میشود که نتیجه آن کوتاهی پا است.
در حین عمل، جراح میتواند با تنظیم محل کارگذاری قسمت رانی مفصل مصنوعی لگن طول پا را بلندتر کند و در نهایت طول دو پا بعد از جراحی هم اندازه شوند.
آیا بلند شدن پا بعد تعویض مفصل لگن ممکن است واقعا ایجاد شود
احتمال واقعی بلند شدن پا بعد از تعویض مفصل لگن وجود دارد ولی بندرت اتفاق میفتد. در موارد معدودی ممکن است جراح سهوا قسمت رانی مفصل مصنوعی را قدری بالاتر از حد لازم کار بگذارد. در نتیجه پای سمت عمل از پای سالم قدری بلندتر شود.
این احساس که پایی که عمل کرده ایم از پای سالم بلند تر است در غالب موارد درست نیست و یک احساس گذرا است. برای فهم درست مطلب باید با روند کوتاهی پا و تصحیح آن آشنا شویم
بدن چگونه با کوتاهی پا کنار میایند
وقتی براثر خرابی مفصل ران طول پا کوتاه میشود قاعدتا وقتی بیمار میایستد باید پای کوتاه بالاتر از سطح زمین قرار گیرد ولی برای ایستادن باید کف هر دو پا روی زمی قرار گیرند.
وقتی بیمار کف پای کوتاه را روی زمین قرار میدهد لگن در طرف مفصلی که کوتاه است قدری پایینتر میاید. هنگامی که کوتاهی مفصل و پا کم است بیمار اصلا متوجه این جابجایی یک طرف لگن به سمت پایین نمیشود.
به مرور زمان و وقتی مفصل کوتاه تر میشود، یک طرف لگن بیشتر پایین میرود ولی چون این روند بسیار آرام و تدریجی است بیمار اصلا متوجه آن نمیشود مگر اینکه کوتاهی پا از دو سانتیمتر بیشتر شود.
اگر کوتاهی پا کمتر از دو سانتیمتر باشد بیمار اصلا متوجه نمیشود که بدنش با این روش توانسته است کوتاهی را جبران کند و او اصلا متوجه کوتاهی نمیشود.
جراح با کوتاهی پا چکار میکند
در روز جراحی سر استخوان ران که کوتاه است از بدن خارج میشود و جراح بجای آن یک سر مصنوعی قرار میدهد. او این مفصل را به نحوی کار میگذارد که طول پای مشکل دار را به طول نرمال و طبیعی خود برمیگرداند.
بعد از جراحی طول پایی که عمل کرده ایم هم طول پای سالم میشود. ولی لگن در سمتی که عمل کرده ایم همچنان پایین تر است چون سالها پایین بوده و تمایل دارد که همچنان پایین بماند.
وقتی لگن طرف مبتلا پایین میماند ولی پای کوتاه به طول طبیعی و نرمال خود برمیگردد کف پای عمل شده از کف پای مقابل پایین تر میاید. حالا بیمار در موقع راه رفتن احساس میکند پایی که عمل کرده بلندتر شده است.
در واقع پا بلندتر نشده است بلکه پای کوتاه به طول نرمال خود برگشته است. ولی چون کوتاه شدن پا در طول سالها اتفاق میفتد بیمار متوجه آن نمیشود.
حالا که بلند شدن آن به یکباره اتفاق میفتد بیمار متوجه آن میشود. در این حال وقتی دو پا را کنار هم میگذارد، جون لگن طرف مبتلا پایین تر است، کف پای مبتلا هم پایین تر قرار میگیرد و فرد فکر میکند پایش نسبت به قبل از عمل واقعا بلندتر است.
چاره چیست. باید چکار کرد
بعضی بیماران در این وضعیت ناراحت میشوند و فکر میکنند پزشک جراحی را درست انجام نداده است. بعضی دیگر از بیماران از پزشک میخواهند به آنها کفی بدهد تا زیر پای دیگر بگذارند تا پاها یکی شود تا لنگش آنها برطرف شود. این کارها درست نیست.
راه درست اینست که بیمار به پایین بودن پا توجهی نکند و راه برود. به تدریج و در طی چند ماه بعد از جراحی، بتدریج لگن دو طرف هم سطح میشوند. این اختلاف طول ظاهری پاها از بین میرود و راه رفتن بیمار هم درست میشود.
پس میبینیم که گرچه ممکن است طول حقیقی پای سمت جراحی بلندتر شود ولی این اتفاق بندرت ایجاد میشود. بیشتر اوقات علت احساس بلندی پا بعد از جراحی به علت بلندی ظاهری و در نتیجه چرخش لگن است و این چرخش بتدریج از بین میرود.
البته اگر فکر میکنید طول واقعی پای شما بعد از جراحی بلندتر است باید به یک متخصص جراحی لگن مراجعه کنید. او بررسی تخصص تری انجام میدهد و خیالتان راحت میشود.
دکتر مهرداد منصوری دکتر مهرداد منصوری. جراح لگن و مفصل ران
